Close
Log In using Email

Wojny ideologiczne i niepokój społeczny: co możemy w tej sprawie zrobić?

Wojny ideologiczne i niepokój społeczny: co możemy w tej sprawie zrobić?

Drasza na Pesach 5779

Menachem Mirski Opowieść o naszym wyjściu z Egiptu jest jednocześnie historią plag i wielkich kryzysów, które spadły na Egipt i jego społeczeństwo. Choć Tora w swoich opisach plag jest dość lakoniczna jeśli chodzi o informacje, z jakimi spotkały się one reakcjami społecznymi (choć wspomina na przykład o niepokojach na dworze faraona oraz o wielkim krzyku po śmierci wszystkich pierworodnych), dość łatwo jest nam wyobrazić sobie nastroje społeczne w kraju dotkniętym takimi nieszczęściami. I choć społeczeństwa w których żyjemy nie są w żadnym razie dotknięte plagami porównywalnymi do tych egipskich, to żyjemy jednak w czasach nieustannych niepokojów społecznych i, zwłaszcza ostatnio, narastającego kryzysu cywilizowanych stosunków w naszych relacjach społecznych. Do zasadniczych przyczyn tej sytuacji można zaliczyć konflikty ideologiczne i radykalizm. Jednakże czy my faktycznie żyjemy w czasach narastających radykalizmów, czy też po prostu skrajne koncepcje cieszą się „popularnością” w mediach, w wyniku czego nasze postrzeganie rzeczywistości jest zniekształcone? W rzeczy samej, jeśli skupimy się na praktycznych wymiarach naszych przekonań, na ich wypełnianiu i na naszych codziennych obowiązkach, często okazuje się, że mamy ze sobą więcej wspólnego niż sugeruje nam to czasem różnego rodzaju propaganda. Radykalizmy ideologiczne i religijne cieszą się popularnością w świecie wirtualnym, lecz w rzeczywistości większość osób plasuje się gdzieś po środku szerokiego, ideologicznego spektrum. Problem polega na tym, że w przestrzeni wirtualnej radykalne poglądy są barwne, niekiedy bardzo atrakcyjne i mamy do czynienia z ich nadreprezentacją, co prowadzi do zniekształconego postrzegania świata i innych ludzi, zwłaszcza wtedy, gdy poglądy te umacniają kogoś w wyznawanym przez niego już wcześniej stanowisku. Zwiększa to prawdopodobieństwo, że ludzie będą upraszczać i redukować swoje postrzeganie świata do banalnych stereotypów; zwiększa to też prawdopodobieństwo, że ludzie będą definiować swoje stanowisko w oparciu o to, z czym się nie zgadzają raczej niż o to, co ich ze sobą łączy. Popularność inżynierii społecznej umacnia pogląd, iż „prawidłowy system”, „odpowiednie prawo” albo „poprawne poglądy” mogą rozwiązać wszystkie problemy, z jakimi mierzą się zachodnie społeczeństwa. Oczywiście wizje dotyczące „prawidłowego systemu” różnią się miedzy sobą, a często wzajemnie się wykluczają, co zwiększa poziom wzajemnej złości, frustracji, nietolerancji i agresji, z czego rodzą się pomysły graniczące z tymi pochodzącymi z opowiadań Orwella albo Huxleya. Choć rzadko kiedy istnieje jedno rozwiązanie jakiegoś problemu, z pewnością kluczowym elementem jest skupienie się na praktycznych wymiarach naszych systemów przekonań. Niezbędne jest, abyśmy skupili się na problemach, z którymi wszyscy się mierzymy oraz na tym, co nas ze sobą łączy raczej niż na wizjach idealnego świata, w którym wszystko będzie dobre i sprawiedliwe. A jako że w nadchodzącym tygodniu chrześcijanie obchodzą Wielkanoc, pozwolę sobie użyć przykładu pochodzącego ze sfery chrześcijańsko-żydowskiego dialogu międzyreligijnego. Gdy skupiamy się na kwestiach teologicznych, prowadzi to nas często do wiecznych, niekończących się sporów. Jednakże, jeśli skupimy się na kwestiach praktycznych, nagle w cudowny sposób okazuje się, że wcale aż tak bardzo się nie różnimy, zwłaszcza w sferze etyki. Fundamentem naszej moralności jest 10 przykazań – wartości takie jak miłość, sprawiedliwość, odpowiedzialność, tradycja i rodzina. Przy okazji Pesach zachęcam wszystkich do kultywowania i skupiania się na tych wartościach, które wiodą do pełnego, wzbogaconego, przepełnionego sensem i – owszem –  odpowiedzialnego życia, jako że odpowiedzialność jest jednym z głównych źródeł sensu w naszym życiu. Gdy koncentrujemy się na kwestiach praktycznych, zajmujemy się czymś, co dotyczy wszystkich ludzi, wprowadza to w nasze życie pokój i czyni bardziej cywilizowanymi nasze międzyludzkie stosunki, zarówno w obrębie naszej społeczności jak i pomiędzy naszymi społecznościami. Nie zrozumcie mnie źle, nie oznacza to, że nie powinniśmy myśleć perspektywicznie, długofalowo i dokonywać trwałych i znaczących zmian społecznych. Przeciwnie, proponowane tu podejście pozwala nam tworzyć o wiele bardziej realistyczne, długoterminowe wizje. Nasze przekonania mogą się stać naszym Egiptem; możemy zostać przez nie zniewoleni i zaślepieni. Musimy oprzeć się kuszącej atrakcyjności czarno-białych argumentów i skupić się na pragmatycznych aspektach związanych z tym, w jaki sposób wszyscy żyjemy, jak traktujemy się nawzajem, jak dbamy o siebie nawzajem oraz co się dzieje w naszym codziennym życiu, gdyż nasze doświadczenia w tym zakresie nie różnią się aż tak bardzo od doświadczeń osób, z którymi się nie zgadzamy. Dostrzeżenie tego pozwala nam na lepsze zrozumienie innych oraz samych siebie, co pozwala nam żyć w pokoju, w cywilizowanej wspólnocie. Praktyczne zastosowania naszych przekonań pogłębiają nasze zrozumienie świata oraz innych, co czyni go lepszym miejscem dla nas wszystkich. Chag Pesach Sameach, Szabat szalom,

Menachem Mirski

Tłum. Marzena Szymańska-Błotnicka


Notice: Trying to get property 'object_type' of non-object in /public_html/beitpolska/wp-content/plugins/polylang/include/query.php on line 179
Chaje Sara
NOACH
Za Duża, Musi Upaść
CHOL HAMOED SUKOT
HAAZINU
Ki Tece
Wa’etchanan
CHAZON
Matot-Massei
Pinchas
PINCHAS
KORACH
Szelach
Król i jego syn. Refleksja nad paraszą Naso
O żydowskiej jedności i różnorodności Refleksja nad paraszą Bamidbar
Komu możemy zaufać?
Czy nadszedł czas na rok jubileuszowy?
Emor
Raz jeszcze o potrzebujących
PESACH 2019
Wojny ideologiczne i niepokój społeczny: co możemy w tej sprawie zrobić?
Wolność, równość, szacunek – istota pesachowej rewolucji
Świat między porządkiem a chaosem
Parasza Caw
Demokracja i odpowiedzialność. Refleksja nad paraszą Wajikra
Po co nam religia?
TECAWE
Co symbolizuje Przybytek Zgromadzenia?
Wesprzyj czy po prostu zostaw w spokoju? Refleksja nad paraszą Miszpatim
Dobry przykład wskazuje drogę
בְּשַׁלַּח
Chaos i nienawiść – nasz zewnętrzny i wewnętrzny wróg
Raz zdobytej wolności nie wolno nigdy oddać. Refleksja nad paraszą Bo
Wajera
Jedna osoba może zmienić historię całego świata
Działania boskie jako suma działań ludzkich. Refleksja nad paraszą Wajigasz
Punkt zwrotny. Refleksja nad paraszą Mikec
W niewoli rodzicielskiej nieuwagi i braterskiej zazdrości
Nocne zmagania -Wajiszlach
Kłamać czy nie kłamać? Refleksja nad paraszą Wajece
Drasza na Szabat Toldot 5779 – Lea Magnone
Niepłodność — wspólny problem
Piękno zewnętrzne i wewnętrzne.
Samorząd a Sodoma – parasza Wajera
LECH LECHA
Sens życia. Refleksja nad paraszą Lech Lecha.
Starać się jak Noe
Zabijając gniew. Refleksja nad paraszą Bereszit
Nietrwały szałas czy trwałe dziedzictwo? Czym jest nasze życie?
SUKOT
Czy postęp to zawsze postęp? Refleksja nad paraszą Haazinu.
JOM KIPUR 2018 JONASZ
KOL NIDRE
Stojąc przed niebiańskim Sądem
PORANEK ROSZ HASZANA
EREW ROSZ HASZANA
Kochać to widzieć potencjał. Refleksja nad paraszą Nicawim.
Czas na odczuwanie wdzięczności [Ki Tawo]
Sądny miesiąc Elul
Szczęście oraz sprawiedliwość. Refleksja nad paraszą Ree.
Kto usłyszy moją Szma?
Rola kobiet w (tradycyjnym) judaizmie. Refleksja nad paraszą Pinchas.
Refleksja nad paraszą Bamidbar
Jakie społeczeństwo jest „bez skazy”?
Pesach: Maca, Wiosna i Wolność
Wajakhel i Pekudej – Świece, Błogosławieństwo, Szabat!
Truma – Co możesz wnieść do swojej społeczności?
Miszpatim -Oko w oko z okiem za oko