Noach

The climate change that caused the flood

Thoughts on parashat Noach

Menachem Mirski

The story contained in our Torah portion for this week can be seen as a metaphor of a great catastrophe in which species were decimated or doomed to total extinction… Only a few of them were to survive, a few individuals of each gender, in order to reproduce and prevent the animal life cycle on the earth from a complete extinction. Does it sound completely unreal today? I don’t think so, it is certainly not beyond the scope of contemporary man’s imagination.

The story of the flood ends with a new Divine promise – the promise of the eternal covenant between God and humankind:

יהוה smelled the pleasing odor, and יהוה resolved: “Never again will I doom the earth because of humankind, since the devisings of the human mind are evil from youth; nor will I ever again destroy every living being, as I have done.

So long as the earth endures,

Seedtime and harvest,

Cold and heat,

Summer and winter,

Day and night

Shall not cease.”

(Genesis 8:20-22)

The above verses can only be understood as a proclamation of faith: as human beings we have no way to verify or falsify them. All we can do is hope that it is true and live with faith that it will, in fact, be so. Nevertheless, people have repeatedly challenged this faith throughout history. The greatest and the most bold challenge to this faith today is posed by climate change.

Climate change is a fact and the one we are experiencing in our times is largely man made. Back in 2018, the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) at the request of the UN produced a report from which we know, among other things, a few fundamental things, namely:

  • Increases in average global temperatures are expected to be within the possible range of 0.27 °C (5°F) to 4.8 °C (8.6°F) by 2100, with a likely increase of at least 2.7°F for all possible mitigation scenarios.
  • Except under the most aggressive mitigation scenario studied, global average temperature is expected to warm at least twice as much in the next 100 years as it has during the last 100 years.
  • Ground-level air temperatures are expected to continue to warm more rapidly over land than oceans.

Around the same time climate scientists and economists issued numerous analyses according to which it is going to be very difficult and economically challenging to mitigate the effects of climate change, deeming the most optimistic scenario of 1.5 °C (2.7°F) by 2100 almost impossible to implement, for a variety of reasons – for example, we would have to close and eliminate almost entire energy industry we have at this moment, not only in the US and Europe, but in the entire world, and do it by 2030.

However, what none of those reports says is that we have 12 years until “we all die in a giant ball of fire”, as some politicians and media figures constantly suggest. The idea that the world is going to end in 12 years is an incredible misrepresentation of what the UN Climate Panel has actually done.

But let’s pause here for a second and think: from the analysis brought by scientists from IPCC we know that even if we stopped using fossil fuels completely and reduced our global emission to net zero by 2030, the average temperature on Earth would probably still have increased by 1.5 °C (2.7 °F) by the end of the century. It obviously means that the temperatures on our planet are growing no matter what we do. These facts are commonly known and all of this is well documented by geologists.

he last great global warming in the history of our planet happened roughly 55-58 million years ago and it is called Paleocene–Eocene Thermal Maximum. This warming was caused by a massive carbon release into the atmosphere that has been estimated to have lasted from 20,000 to 50,000 years. Geologists estimate that during this entire period, which lasted for about 200,000 years, global temperatures increased by 5–8 °C, from the average earth temperature of 24–25 °C (75–77 °F) of the preceding Paleocene period. This means that the average temperature on our planet might have been at its pick as high as 29-33 °C (84-91 °F), which is about 16-20 °C (27-34 °F) higher than the current average temperature on earth, which currently fluctuates around 13.9-14.5 (57-58 °F)! Both poles were ice free at that time, as in the preceding Paleocene era; the temperatures of Arctic and Antarctic seas were as high as 23 °C (73 °F). The climate of almost the entire planet was tropical; forests covered most areas of our planet, palm trees grew in areas of northern states, like Wyoming, Montana or Canada. How did it affect the animal kingdom? Because of these environmental conditions of that period  an intense evolution of primates took place: The oldest known undoubted fossil primates are about 55 million years old [2][3]. This global warming likely „changed the course of evolution”, as a result of which apes came into being,  from which we, humans, have later evolved. The next epoch, the Eocene, kicked off with a global average temperature more than 8 °C (about 14 °F) warmer than today, gradually cooling over the next 22 million years. Having said that, we are also allowed to say that as living beings we are grandchildren or great-grandchildren of the last global warming.

I am bringing this analysis here in order to put things in a proper perspective and cool down emotions often accompanying this debate. Our planet, and life on it, not only survived but also thrived during much warmer periods than the one we expect to happen. Obviously, the human factor involved in our current situation makes it unprecedented. However, the scenario that things could get out of hand and the earth could become the second Venus as a result of a phenomenon known as the runaway greenhouse effect was found unprobable by scientists in 2013. For this to happen, our whole human civilization would have to emit 10 times more carbon dioxide than we emit today. One of the important factors to stop this effect is life on earth itself, which is capable of absorbing huge amounts of carbon dioxide. Another argument often raised in this debate is that even a global increase of 3°C (5.7 °F) will bring prolonged heat waves, droughts and increasingly common and severe extreme weather events. This may be true, however, it is also true that the global percentage of people dying in natural disasters has decreased since the early 1900’s by 95%.

Climate economists have done numerous analyses of the matter. In economic terms, spending on physical assets on the course to net-zero would reach about US$275 trillion by 2050, or US$9.2 trillion per year on average, an annual increase of US$3.5 trillion. [1] I don’t think any economy in the world can possibly bear that kind of burden. The UN report from 2014 estimated that, if we don’t change anything, the economical impact of global warming by 2070 would be equivalent to each one of us losing somewhere between 0.2 and 2 percent of our income. Juxtaposing these two analyses also brings us some additional context – the necessary context we need in the debate on climate change. The scientists and economists who prepared the reports for the UN knew that the most aggressive mitigation options – like a complete worldwide resignation from fossil fuels in a decade or two – were impossible to implement without ensuing a global economic collapse.

There is no scientific evidence that climate change we are experiencing in our times poses any existential threat to planet earth and life on it. Climate change is a real problem and it is something we should strive to fix but we also need a sense of proportion in this matter. If you tell people this could be the end of the world for everyone of us – which is what existential threat means – you are telling people that we should spend everything on fixing this problem and not bother about anything else.  What poses a real threat – to our economy, and therefore to our societies worldwide, are irresponsible energy policies leading to galloping inflation and financial destabilization of the markets, which happens across the western world due to bad decisions of our political leaders. Calling for complete abolition of fossil fuels is not only irresponsible; it is, in fact, a call for genocide: it has been estimated that if we stopped using fossil fuels today, between 20 and 60 million of people would die from startvation within a few days. Who would be willing to take responsibility for a decision like that? We need to steadily transition to more and more clean energy but it cannot be solely dictated by government fiat or a group of lobbying businessmen: the fundamental solution here is to invest in new technologies (such as hydrogen cars, for example) and improvement of existing technologies (like nuclear energy).

Climate change is not the only challenge facing humanity – everyone realized that during the recent pandemic. Thus, we have to ask ourselves how much we want and how much we actually can spend on mitigating this problem compared to all the other problems we, as humanity, are facing. All of it should be a subject of an open, public, honest, academic and intellectual debate. Unfortunately this debate is all too often exceedingly emotional, partisan, full of fear-mongering, apocalyptic visions invented to scare people and emotionally manipulate them to make them accept everything people in power want to implement in response to these challenges. And it is often the case that real and important questions, as well as good, reasonable ideas for solutions get completely drowned in this entire noise, in this media hype.

There is a lot to study and talk about regarding this problem. I was just trying to hallmark some important issues and make some important, in my opinion, points. There is a widespread opinion that governments should play a central role in the entire process of tackling climate change and restructuring our energy industry. This is, in my opinion, a very dubious and dangerous view, especially if it were to entail unrestrained increase of their governmental powers, without a proper concern on economic stability and growth, and without a proper balance in decision-making. Nobody should have power to unanimously dictate solutions here. Nobody owns the science, nobody is entitled or even able to make predictions with absolute certainty. Science on these problems is not absolutely settled and probably won’t ever be. It’s all based on computer models. Basing on my knowledge of the methodology of science I would say that the certainty of what is going to happen in 100 years is not greater than our certainty regarding events that happened on planet earth 50-60 million years ago. There are so many things we don’t know and can’t predict.

We are not omniscient. Human cognition is always limited. But the world will not end in 2030 or 2050; there is no scientific, nor any other rational knowledge that would suggest anything like that. That kind of ‘predictions’ are typically based on misrepresentation of facts, ignorance and fear. Where our knowledge ends, our faith begins. According to some of our biblical commentators, it was not only arrogance that caused the ancient people to build the Tower of Bavel; it was also, if nor primarily, their disbelief: they did not believe in the Divine promise that there would not be another flood. They rejected faith in God’s covenant with mankind and therefore built a civilization that has collapsed. Let us be mindful and let us not repeat their mistake. We have more time to decide; more than we typically think.

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

[1]https://www.mckinsey.com/mgi/overview/in-the-news/what-it-will-cost-to-get-to-net-zero

[2]https://www.esrf.fr/home/UsersAndScience/Publications/Highlights/highlights-2013/x-ray-imaging/im2.html

[3]https://milnepublishing.geneseo.edu/the-history-of-our-tribe-hominini/chapter/primate-evolution/

https://climatechange.chicago.gov/climate-change-science/future-climate-change

https://www.britannica.com/science/Neogene-Period

https://en.wikipedia.org/wiki/Paleocene%E2%80%93Eocene_Thermal_Maximum

The position of man in the universe

The position of man in the universe

Thoughts on parashat Bereshit 

Menachem Mirski

God’s unity and oneness is a fundamental theological principle in Judaism. Shema Israel Adonai Eloheinu, Adonai Echad! – these are the words we recite twice a day, everyday. There are, however, passages in the Torah that seem, at first glance, to question this Divine unity:

And God said, “Let us make humankind in our image, after our likeness. They shall rule the fish of the sea, the birds of the sky, the cattle, the whole earth, and all the creeping things that creep on earth.” (Genesis 1:26)

The very form of  „let us make” as well as „in our image, after our likeness” served Christian theologians to justify their Trinitarian theology, which is an unacceptable position from the Jewish perspective. But what is then the proprer Jewish interpretation of these words spoken by God Himself?

Maimonides, Rabbi Isaac ben Moses Arama (known as Akeidah) and other commentators explain the expression „let us make” as an invitation to have the upper beings (the angels) and lower beings (the creatures on earth) involved in the creation of man. After God created the upper and lower beings, the need was felt for a creature that would link lower beings with the upper world, so that the lower beings would be able to exist. The man was created partly from the lower beings, from the dust of the earth, as they were created, but the life spirit in him comes from the upper, spiritual beings, like God and angels. This describes the general essence of man. Chazal in Midrash Rabbah 5 tell us that:

When the Holy One, Blessed be He, created man, He consulted with the ministering angels and said to them, „If I create him from the upper beings, he will live and not die, and if from the lower beings, he will die and not live. I will therefore create him from the upper and lower beings, so that if he lives he will die, and if he dies he will live.”

This is one of the most penetrating descriptions of man’s existential position. Both his essence and his existence is composed of the contradictory elements: life and death (with the goal of overcoming death and decay through creating life and through the life permeated with creation) as well as the spirit (from the upper beings) and the animalistic aspect (from the lower beings).

The man is therefore a pillar joining the two worlds. However, the goal of human existence is not only to unite these two worlds, but also to lift this lower world to the higher one. According to Rabbi Samson Raphael Hirsch, the Hebrew word for a man – adam – is not derived from adamah – the Hebrew word for the earth – but the other way around. Man is therefore a creative force which is to transform the surrounding reality so that it serves not only him, but also God and God’s plans. This idea is also included in the plural form in the Torah verse above: God uses this plural form just as a king uses the royal plural to stress that all of man’s actions are on behalf of the community and for the good of the community, and by community we mean all existing beings, the lower and the upper beings.

How is man to achieve these goals: joining these two worlds and elevating the lower world? Through actions through and within the Divine commandments – mitzvot – and this is a central element of human nature. Because man was created in the image of God he obtained special features differing from other creatures: intelligence, ability to understand the world and free will. However, man does not obtain these features at birth: every human being is meant to achieve this status over time. Therefore a man can ascend, to become God-like, but is also liable to fall into the abyss and become beast-like. On the practical level it all boils down to one ability: to say no to ourselves, to restrain our own natural impulses. According to the biblical metaphysics every creature acts in accordance with its natural tendencies and is a slave to its passions, but man can control his natural tendencies and that’s the most important way man resembles his Creator: that is the image of God that is part of his essence. We are to take care of the world and all the lower beings; but they, as well as nature and its resources, are to serve us in our duty to serve God. Our obligation is to find the proper balance in this structure; if we succeed in that, the entire world will not only survive but will grow and flourish.

 

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Pozycja człowieka we wszechświecie

Pozycja człowieka we wszechświecie

Refleksja nad paraszą Bereszit

Menachem Mirski

Jedność i jedyność Boga jest fundamentalną teologiczną zasadą judaizmu. Szema Israel Adonai Eloheinu, Adonai Echad! – to słowa, które recytujemy dwa razy dziennie, codziennie. Są jednak fragmenty Tory, które na pierwszy rzut oka wydają się kwestionować tę boską jedność:

I powiedział Bóg: „Uczyńmy ludzkość na nasz obraz, na nasze podobieństwo. Będą władać rybami morskimi, ptakami powietrznymi, bydłem, całą ziemią i wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi”. (Rodzaju 1:26)

Sama forma „uczyńmy”, jak również „na nasz obraz, na nasze podobieństwo” służyła teologom chrześcijańskim do uzasadnienia ich teologii trynitarnej, która z perspektywy żydowskiej jest stanowiskiem nie do przyjęcia. Ale jaka jest zatem właściwa żydowska interpretacja tych słów wypowiedzianych przez samego Boga?

Majmonides, rabin Izaak ben Moses Arama (znany jako Akejda) i inni komentatorzy wyjaśniają, iż wyrażenie „uczyńmy” jest zaproszeniem, aby wyższe istoty (aniołowie) i niższe istoty (stworzenia na ziemi – zwierzęta) wzięły udział w  stworzeniu człowieka. Po tym, jak Bóg stworzył wyższe i niższe istoty, pojawiła się potrzeba stworzenia, które połączy niższe istoty z wyższym światem, aby niższe istoty mogły istnieć. Człowiek został stworzony częściowo z niższych istot, z prochu ziemi, tak jak zostały one stworzone, ale duch życia w nim pochodzi od wyższych, duchowych istot, takich jak Bóg i aniołowie. To opisuje ogólną istotę i pozycję egzystencjalną człowieka. Nasi Mędrcy w Midraszu Bereszit Rabba 5 mówią nam, że:

Kiedy Święty, niech będzie Błogosławiony, stworzył człowieka, naradzał się ze służącymi Mu aniołami sługami, i powiedział im: „Jeśli stworzę go z wyższych istot, będzie żył, a nie umrze, a jeśli z niższych istot go stworzę, to umrze i nie będzie żył. Dlatego stworzę go z wyższych i niższych istot, w rezultacie czego jeśli będzie żył, to, umrze, a jeśli umrze, to będzie żył”.

To jeden z najbardziej wnikliwych opisów egzystencjalnej pozycji człowieka. Zarówno jego esencja, jak i jego egzystencja składają się z przeciwstawnych elementów: życia i śmierci (w celu przezwyciężenia śmierci i rozkładu poprzez tworzenie życia i poprzez życie przesycone stworzeniem) oraz ducha (od bytów wyższych) i aspektu zwierzęcego (od niższych istot).

Człowiek jest więc filarem łączącym dwa światy. Jednak celem ludzkiej egzystencji jest nie tylko zjednoczenie tych dwóch światów, ale także wyniesienie owego niższego świata. Według rabina Samsona Raphaela Hirscha hebrajskie słowo oznaczające człowieka – adam – nie pochodzi od adama – hebrajskiego słowa oznaczającego ziemię – lecz odwrotnie. Człowiek jest więc siłą twórczą, która ma przemieniać otaczającą rzeczywistość tak, aby służyła nie tylko jemu, ale i Bogu oraz Jego planom. Ta idea jest również zawarta we wspomnianej powyżej liczbie mnogiej użytej w naszym wersecie: Bóg używa  liczby mnogiej, tak jak król używa królewskiego, “dworskiego języka”, który jest w liczbie mnogiej, aby podkreślić, że wszystkie działania człowieka są w imieniu wspólnoty i dla dobra wspólnoty, a przez wspólnotę rozumiemy wszystkie istniejące istoty: niższe istoty i wyższe istoty.

Jak człowiek ma osiągnąć te cele: połączyć te dwa światy i dokonać wyniesienia owego niższego świata? Poprzez działania zgodnie z przykazaniami – micwot – i to jest zarazem centralny element ludzkiej natury. Ponieważ człowiek został stworzony na obraz Boga, uzyskał dzięki temu szczególne cechy różniące się od innych stworzeń: inteligencję, zdolność rozumienia świata i wolną wolę. Jednak człowiek nie nabywa tych cech w chwili narodzin: musi z czasem osiągnąć ten status. Dlatego człowiek może się wznieść, upodobnić do Boga, ale może też spaść w otchłań i upodobnić się do bestii. Ale, co istotne, na poziomie praktycznym wszystko sprowadza się do jednej umiejętności: powiedzenia sobie „nie”, powstrzymania własnych naturalnych impulsów. Według metafizyki biblijnej każde stworzenie działa zgodnie ze swoimi naturalnymi skłonnościami i jest niewolnikiem swoich namiętności, ale człowiek może kontrolować swoje naturalne skłonności i właśnie w tym aspekcie człowiek najbardziej przypomina swojego Stwórcę: to jest obraz Boga, który jest częścią jego esencji.

Naszym zadaniem jest więc troszczyć się o świat i wszystkie niższe istoty; jednakże one, podobnie jak przyroda i jej zasoby, mają nam również służyć – w naszym obowiązku służenia Bogu. Musimy więc znaleźć właściwy balans, równowagę w całej tej strukturze; jeśli nam się to uda, cały świat nie tylko przetrwa, ale będzie rósł i rozkwitał.

Szabat szalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Nitzavim

Prayer as a decision making tool

Thoughts on parashat Nitzavim

Menachem Mirski

Prayer. Why do we pray? When do we pray? What do we expect from prayer? What’s the meaning or function of prayer today? What are the good things that come from the experience of prayer?

These are all important questions for religious people and have many answers. But before trying to answer them again, let’s take a brief look at history. It seems that prayer was not a central element of Jewish worship in antiquity, although it was known for quite a long time. Even though the first acts of prayer described in the Torah are at the very beginning of Jewish history – the first person that prays in the Bible is Abraham (Gen. 20:7), in the Torah itself it is quite a „spontaneous” activity, i.e. without a structured, ritualistic character. Obviously, Moses constantly communicates with God, and often utters petitions, using the Hebrew particle נָא (nah), it is a dialogue between a prophet and God.

Our Torah portion for this week starts with that kind of encounter with God. The Israelites, upon their entrance to the Promised land, are literally standing before God, in order to affirm the Covenant they entered into with Him:

You stand this day, all of you, before your God יהוה – your tribal heads, your elders, and your officials, every householder, your children, your wives, even the stranger within your camp, from woodchopper to water drawer – to enter into the covenant of your God יהוה, which your God יהוה is concluding with you this day, with its sanctions, in order to establish you this day as God’s people and in order to be your God, as promised you and as sworn to your fathers Abraham, Isaac, and Jacob. I make this covenant, with its sanctions, not with you alone, but both with those who are standing here with us this day before our God יהוה and with those who are not with us here this day. (Deuteronomy 29:9-14).

Although this experience is projected to have an eternal character, the nature of the event above is slightly different from what we have typically understood through prayer since the beginning of the rabbinic era. The 'core’ verb describing this activity – לְהִתְפַּלֵּל (lehitpalel) appears in the entire Pentateuch only 7 times and it occurs in the context of the activity of only two people – Abraham and Moses. 'To pray’ in Hebrew does not mean “asking God for something” as is often understood in Indo-European languages, but „to expose oneself to God’s judgment”. However, despite these linguistic nuances I would define the phenomenon of prayer more broadly, namely, as any verbal encounter with God, any type of communication with God. That’s because I believe that not every verbal encounter with God involves his judgment.

Prayer never is, and has never been, a magic wand that makes things go as expected. A true, deep prayer is always a dialogue, although the response from God we get in this or other way (i.e. something happens to us, in reality or just in the realm of our internal life) is almost never immediate.

We, human beings, should not pray for things we know that are impossible, like praying for suspension of the laws of gravity. As Abraham Joshua Heschel put it:

Prayer cannot bring water to parched fields, or mend a broken bridge, or rebuild a ruined city; but prayer can water an arid soul, mend a broken heart, and rebuild a weakened will.

Surely, the line between what is possible and what is not is not carved in stone, it is not clearly defined. It is a matter of our faith and our wisdom. People of great faith draw this line elsewhere than people of small faith. Some people believe that prayer never has a direct, objective impact on reality. Some of them believe that prayer has no meaning at all; for some others prayer is merely a tool of self -reflection or self-programming. But there is, I believe, also another way to understand prayer in our times, that is more objective than self-reflection and self-programming.

I strongly believe that what we need today is the fundamental distinction between theology of nature and theology of spirit. The Tanakh, as well as the rabbinic literature makes no clear distinction between them; however, throughout history we have discovered that the natural and the spiritual are separate realms, governed by different sets of laws and principles, even though they are complementary and strongly dependent on each other. The solution I would propose is to have a theistic theology of spirit and deistic theology of nature. In short, only the spiritual and everything that belongs to the realm of human will can be directly controlled by us and by God. The realm of Nature was pre-programmed by God and as such cannot be a subject of arbitrary decision or momentary change. The borderline between human free choice and natural determination is at the same time the borderline between theology and science. Both fields operate in a different way, according to different principles, assumptions and postulates.

In what area will prayer then work according to that kind of philosophy? The answer is: in every area where human decision making is involved. There is a certain degree of freedom in the world. Although we don’t have absolute freedom and in the realm of human freedom we still deal with forces that affect our experiences and decisions. Not everything in our life is really determined, on the contrary, many things we experience are almost pure consequences of our choices and decisions. For example, being sick or healthy may be one of them. Everything we do has real, objective consequences, and very often long-term, durable ones.

In the realm of human freedom one of the factors that leads us to positive or negative results is prayer (or absence of it). We can never be sure of it but it always may be a crucial factor that will decide whether things would go this or the other way. Human factor opens a space for the Divine act. Therefore, wherever human decision makes an impact that’s where prayer can have an impact as well. That’s why when I want something to happen, I pray for it.

Medical decisions – that’s where the decision making is crucial and determines matters of life and death. You can heal or save yourself by a good decision and kill yourself by a bad, thoughtless or spiritless one. In the old times where people had much less control over reality it was a daily experience. In our times our control over reality and natural phenomena is tremendously expanded, but still this reality of a complete uncertainty and lack of control is looming from time to time. That’s why it is very important to be thoughtfully prepared to make good decisions in these moments, because everything may depend on it. Thoughtfully prepared means also prepared spiritually, by having hope and endorsing true values.

Whenever there is free will and free decision involved – there is no strict determinism, we only deal with forces and factors we can accept or object. At this point reason and science do not dictate anything; they become just a tool, a helpful tool to make good, proper decisions. In the realm of human freedom, hope, belief and motivation play a crucial role. We think of ourselves, we think of our bodies and treat our bodies according to the ideology and the system of values we believe in. Our fate is determined by what we believe in, as well as on how determined, motivated or responsible we are. For example, you can drive to a dive bar, get drunk and get killed on your way back driving drunk on the freeway. You can stay home, read a book or watch a movie, and remain alive because of that. Obviously, none of this has to happen if you are a responsible person; for thoughtful and responsible people the example I have just given is a false alternative. You can still go to a dive bar but spend some more money and take a taxi or an Uber. How is it connected to prayer? Prayer instills in us everything our religion talks about: views on the meaning of life in society, meaning of the universe, value structure, the importance of self-control, responsibility etc. Jewish prayer is also an important component of Jewish identity and everything we consider Jewish values. All of that is instilled in us through prayer and will determine our fate, through our own actions or lack of them.

מִי יִחְיֶה, וּמִי יָמוּת, מִי בְקִצּוֹ, וּמִי לֹא בְּקִצּוֹ, מִי בַמַּיִם, וּמִי בָאֵשׁ, מִי בַחֶרֶב, וּמִי בַחַיָּה, מִי בָרָעָב, וּמִי בַצָּמָא, (…) מִי יַעֲנִי, וּמִי יַעֲשִׁיר, מִי יֻשְׁפַּל, וּמִי יָרוּם.

Who shall live and who shall die, who in good time, and who by an untimely death, who by water and who by fire, who by sword and who by wild beast, who by famine and who by thirst (…) who shall become impoverished and who wealthy, who shall be debased, and who exalted. (Unetane Tokef)

Shabbat shalom and Shanah Tovah!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Nicawim

Modlitwa jako narzędzie podejmowania decyzji

Refleksja nad  paraszą Nicawim

 

Menachem Mirski

Modlitwa. Dlaczego się modlimy? Kiedy się modlimy? Czego oczekujemy od modlitwy? Jakie jest dzisiejsze znaczenie czy też funkcja modlitwy? Co dobrego płynie z doświadczenia modlitwy?

Są to wszystko ważne pytania dla ludzi religijnych i istnieje na nie wiele odpowiedzi. Ale zanim spróbujemy znów na nie odpowiedzieć, nakreślmy pokrótce tło historyczne. Wydaje się, że modlitwa nie była głównym elementem żydowskich praktyk religijnych w starożytności, choć znano ją od dość dawna. Choć pierwsze akty modlitwy opisane w Torze pojawiają się na  samym początku historii żydowskiej – pierwszą osobą modlącą się w Biblii jest Abraham (Rdz 20, 7), w samej Torze jest to czynność dość „spontaniczna”, czyli nieposiadająca ustrukturyzowanego, rytualnego charakteru. Oczywiście Mojżesz nieustannie komunikuje się z Bogiem i często wypowiada prośby, używając hebrajskiej partykuły נָא (na); jest to dialog między prorokiem a Bogiem.

Nasza porcja Tory na ten tydzień zaczyna się właśnie od tego typu spotkania z Bogiem. Po wejściu do Ziemi Obiecanej Izraelici dosłownie stoją przed Bogiem, aby potwierdzić Przymierze, które z Nim zawarli:

Stanęliście dzisiaj wszyscy przed Bogiem waszym יהוה – naczelnicy waszych plemion, wasi starsi i wasi nadzorcy, wszyscy mężowie izraelscy, wasze dzieci, wasze żony i twój obcy przybysz, który jest w twoim obozie, od tego, który drwa rąbie, aż do tego, który wodę czerpie, aby pod przysięgą wejść w przymierze z Bogiem twoim יהוה, jakie Bóg twój יהוה dziś z tobą zawiera, aby dziś ustanowić cię swoim ludem, a On będzie twoim Bogiem, jak obiecał i jak przysiągł twoim ojcom, Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi. Lecz nie tylko z wami zawieram to przymierze, obwarowane przysięgą, ale także z tym, który jest tutaj dziś z nami przed Bogiem naszym יהוה, oraz z tym, którego nie ma tu dziś z nami. (Pwt 29, 9-14).

Chociaż doświadczenie to ujmuje się jako posiadające wieczny charakter, istota opisanego powyżej wydarzenia różni się nieco od tego, co zwykle rozumiemy przez modlitwę od początku ery rabinicznej. „Podstawowy” czasownik opisujący tę czynność – לְהִתְפַּלֵּל (lehitpalel) pojawia się w całym Pięcioksięgu tylko 7 razy i występuje w kontekście działalności tylko dwóch osób –  Abrahama i Mojżesza. „Modlić się” w języku hebrajskim nie oznacza „prosić Boga o coś”, jak to się często rozumie w językach indoeuropejskich, ale „wystawiać się na sąd Boży”. Jednak pomimo tych niuansów językowych zjawisko modlitwy zdefiniowałbym szerzej, a mianowicie jako każde werbalne spotkanie z Bogiem, każdy rodzaj komunikacji z Bogiem. A to dlatego, że w moim przekonaniu nie każde werbalne spotkanie z Bogiem wiąże się z Jego sądem.

Modlitwa nigdy nie jest i nigdy nie była magiczną różdżką, która sprawia, że wszystko idzie zgodnie z oczekiwaniami. Prawdziwa, głęboka modlitwa jest zawsze dialogiem, chociaż odpowiedź od Boga, jaką otrzymujemy w ten czy inny sposób (czyli coś nam się przydarza w rzeczywistości lub po prostu w naszym życiu wewnętrznym) prawie nigdy nie jest natychmiastowa.

My, istoty ludzkie, nie powinniśmy modlić się o rzeczy, o których wiemy, że są niemożliwe, jak choćby modlitwa o zawieszenie praw grawitacji. Jak ujął to Abraham Joshua Heschel:

Modlitwa nie może przynieść wody na wyschnięte pola, naprawić zerwanego mostu lub odbudować zrujnowanego miasta; ale modlitwa może nawodnić jałową duszę, naprawić złamane serce i odbudować osłabioną wolę.

Z pewnością granica między tym, co jest możliwe, a tym, co nie jest, nie jest wyryta w kamieniu, nie jest jasno zdefiniowana. Jest to kwestia naszej wiary i naszej mądrości. Ludzie wielkiej wiary wyznaczają tę granicę gdzie indziej niż ludzie małej wiary. Niektórzy ludzie sądzą, że modlitwa nigdy nie ma bezpośredniego, obiektywnego wpływu na rzeczywistość. Niektórzy z nich uważają, że modlitwa w ogóle nie ma żadnego znaczenia; dla innych modlitwa jest tylko narzędziem autorefleksji lub samoprogramowania. Ale w moim przekonaniu w naszych czasach możliwy jest też inny sposób rozumienia modlitwy, bardziej obiektywny niż autorefleksja i samoprogramowanie.

Jestem głęboko przekonany, że to, czego dziś potrzebujemy, to fundamentalne rozróżnienie między teologią przyrody a teologią ducha. Tanach oraz literatura rabiniczna nie czynią między nimi wyraźnego rozróżnienia; jednak na przestrzeni historii odkryliśmy, że sfera przyrody i ducha to oddzielne obszary, którymi rządzą różne zestawy praw i zasad, mimo że uzupełniają się one i są mocno od siebie zależne. Rozwiązaniem, które bym zaproponował, jest teistyczna teologia ducha i deistyczna teologia przyrody. Krótko mówiąc, tylko duchowość i wszystko, co należy do sfery ludzkiej woli, może być bezpośrednio kontrolowane przez nas i przez Boga. Sfera przyrody została odgórnie zaprogramowana przez Boga i jako taka nie może być przedmiotem arbitralnych decyzji ani  chwilowych zmian. Granica między ludzkim wolnym wyborem a determinizmem przyrody jest jednocześnie granicą między teologią a nauką. Obie dziedziny działają w różny sposób, według odmiennych zasad, założeń i postulatów.

W jakiej zatem dziedzinie modlitwa będzie działać zgodnie z tego rodzaju filozofią? Odpowiedź brzmi: w każdej dziedzinie, w której dochodzi do podejmowania decyzji przez człowieka. W świecie istnieje pewien stopień wolności. Jednak nasza wolność nie jest absolutna i w sferze ludzkiej wolności nadal mamy do czynienia z siłami, które wpływają na nasze doświadczenia i decyzje. Nie wszystko w naszym życiu jest tak naprawdę zdeterminowane, wręcz przeciwnie, wiele doświadczanych przez nas rzeczy są niemal tylko i wyłącznie konsekwencjami naszych wyborów i decyzji. Przykładem może być choćby  bycie chorym lub zdrowym. Wszystko co robimy ma realne, obiektywne konsekwencje, które często są długoterminowe i trwałe.

W sferze ludzkiej wolności jednym z czynników, który prowadzi do pozytywnych bądź negatywnych rezultatów, jest modlitwa (lub jej brak). Nigdy nie będziemy tego pewni, ale może to być kluczowy czynnik, który zadecyduje o tym, czy sprawy potoczą się w taką czy inną stronę. Czynnik ludzki otwiera przestrzeń dla boskiego działania. Dlatego wszędzie tam, gdzie ludzka decyzja odgrywa jakąś rolę, tam modlitwa również może odgrywać rolę. Dlatego kiedy chcę, aby coś się wydarzyło, modlę się o to.

Decyzje medyczne – właśnie tam podejmowanie decyzji jest kluczowe i decyduje o sprawach życia i śmierci. Możesz się wyleczyć lub uratować dzięki dobrej decyzji i zabić się za sprawą decyzji złej, bezmyślnej lub niemrawej. W dawnych czasach, kiedy ludzie mieli znacznie mniejszą kontrolę nad rzeczywistością, było to codzienne doświadczenie. W obecnych czasach nasza kontrola nad rzeczywistością i zjawiskami naturalnymi ogromnie się rozszerzyła, lecz mimo to od czasu do czasu pojawia się owo doświadczenie całkowitej niepewności i braku kontroli. Dlatego bardzo ważne jest, aby być roztropnie przygotowanym do podejmowania w takich chwilach dobrych decyzji, ponieważ stawka może być niezwykle wysoka. „Roztropne przygotowanie” oznacza również przygotowanie duchowe poprzez żywienie nadziei i stawanie po stronie prawdziwych wartości.

Ilekroć w grę wchodzi wolna wola i swobodne podejmowanie decyzji – nie ma ścisłego determinizmu, mamy tylko do czynienia z siłami i czynnikami, które możemy zaakceptować lub którym możemy się przeciwstawić. W tym momencie rozum i nauka niczego nie narzucają; stają się tylko narzędziem, pomocnym narzędziem do podejmowania dobrych, właściwych decyzji. W sferze ludzkiej wolności kluczową rolę odgrywają nadzieja, wiara i motywacja. Myślimy o sobie i o naszych ciałach i traktujemy nasze ciała zgodnie z ideologią i systemem wartości, które uznajemy. Nasz los zależy od tego, w co wierzymy, a także od tego, jak bardzo jesteśmy zdeterminowani, zmotywowani i odpowiedzialni. Na przykład możesz pojechać do knajpy, upić się i zginąć w drodze powrotnej, jadąc po pijanemu na autostradzie. Możesz zostać w domu, przeczytać książkę lub obejrzeć film i dzięki temu pozostać przy życiu. Oczywiście nic takiego nie musi się zdarzyć, jeśli jesteś osobą odpowiedzialną; dla myślących i odpowiedzialnych ludzi przykład, który właśnie podałem, jest fałszywą alternatywą. Nadal możesz wybrać się do knajpy, ale wydać trochę więcej pieniędzy i zamówić taksówkę lub Ubera. Jaki ma to związek z modlitwą? Modlitwa wpaja nam wszystko, o czym mówi nasza religia: poglądy w kwestii znaczenia życia w społeczeństwie, znaczenia wszechświata, struktury wartości, znaczenia samokontroli, odpowiedzialności itp. Modlitwa żydowska jest również ważnym składnikiem żydowskiej tożsamości i wszystkiego, co uważamy za żydowskie wartości. Wszystko to jest nam wpajane poprzez modlitwę i zadecyduje o naszym losie –  poprzez nasze własne działania lub ich brak.

מִי יִחְיֶה, וּמִי יָמוּת, מִי בְקִצּוֹ, וּמִי לֹא בְּקִצּוֹ, מִי בַמַּיִם, וּמִי בָאֵשׁ, מִי בַחֶרֶב, וּמִי בַחַיָּה, מִי בָרָעָב, וּמִי בַצָּמָא, (…) מִי יַעֲנִי, וּמִי יַעֲשִׁיר, מִי יֻשְׁפַּל, וּמִי יָרוּם.

Kto będzie żył, a kto umrze, kto w odpowiednim czasie, a kto śmiercią przedwczesną, kto od wody, a kto od ognia, kto od miecza, a kto od dzikiego zwierzęcia, kto z głodu, a kto z pragnienia (…) kto zubożeje, a kto się wzbogaci, kto będzie poniżany, a kto wywyższany. (Unetane Tokef)

Szabat szalom i szana towa!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Tłum. Marzena Szymańska-Błotnicka

Shoftim

Politics and truth

Thoughts on parashat Shoftim

Menachem Mirski

You shall appoint magistrates and officials for your tribes, in all the settlements that your God יהוה is giving you, and they shall govern the people with due justice. (Deuteronomy 16:18, the first verse of parashat Shoftim)

There are three classical theories of truth that also define what truth is. The first, formulated by Aristotle, says that truth consists in conforming to reality: what is true is what is in accordance with reality. It sounds quite obvious. This definition, of course, is logically correct – it was formulated by one of the founding fathers of logic as an exact science. However, this definition suffers from one fundamental problem: to say that something is true, to confront an idea with reality, we need to know what the reality is, right? So, in order to check if something is true, we must know this reality in advance, or more specifically – the truth about it. So in order to know the truth, we must know the truth. Sounds like taken out of statements of some politicians.

The second classical theory of truth is the concept of (mutual) consistency. According to this concept, a thought, idea, or hypothesis is true if it is consistent with other theories and concepts that are commonly believed to be true. While this concept has some application (it is widely applied in science), it is riddled with problems: for example, we need to be absolutely sure that all our other knowledge, previously acquired, is true in order to conclude that the hypothesis we are investigating is true. It is enough that one element of this logically coherent puzzle is false and our entire system may fall apart like a house of cards. Obviously, one can always come up with all sorts of arguments and strenuously defend some theories until there is nothing left to defend. Moreover, the concept of consistency itself, devoid of the condition of „compliance with reality” paves the way for all kinds of bizarre theories and various, logically coherent, lofty-sounding pseudo-academic delusions that have inspired dozens of social experiments and brought poverty, starvation, wars and death to millions of people.

The third classic concept is the so-called pragmatic theory of truth. According to this concept, a thought, idea, or theory is true if it produces the effects it says it will produce. A specific version of this concept is expressed in this week’s Torah portion:

Whereupon יהוה said to me, “They have done well in speaking thus. I will raise up for them from among their own people a prophet like yourself, in whose mouth I will put My words and who will speak to them all that I command; […] And should you ask yourselves, “How can we know that the oracle was not spoken by יהוה ?” — if the prophet speaks in the name of יהוה and the oracle does not come true, that oracle was not spoken by יהוה; the prophet has uttered it presumptuously: do not stand in dread of that person. (Deuteronomy 18:17-18,21-22)

Obviously, all of this is expressed in a context that contains an underlying premise that everything that God thinks or says is true. So if a given idea comes from God, it will come true, it will have an effect in reality – it will work in practice in accordance with its intent. If, on the other hand, it does not come true, it does not act as it „should” according to itself, then it does not come from God; it is not true. According to the Torah, one should not be afraid of such an utterance or the person who utters it. (Deut 18:22) And this is a very important suggestion that can be understood in several ways, for example: such a man is not to be feared and his „truth” can or even should be ignored.

In reality, at least from a theoretical point of view, in order to get really  close to the truth, all three theories of truth above must be applied. So if, for example, we want to gain knowledge about which political party really wants our prosperity and will finally bring the 'messianic age’, and which only deceives us to use, abuse and betray us, and give us over to our enemies, we must be sure that: 1. We know the intentions, plans and competences of these people, ideally all of them, realistically – at least of their leadership (we would actually need to know the thoughts of these people, not just what they say publicly, and definitely not what other talking heads on TV say about them). 2. Our knowledge about them is logically consistent and we do not reject given information only because it does not fit into our „wishful” puzzle, 3. The ideas and plans that they implement bring the intended results (and they are the results we desire as well). However, in practice, the implementation of points 1 and 2 requires a lot of effort and is time-consuming. Therefore, living in professionalized societies, we rely on others in our diagnosis, e.g. the media to provide us with information. This, however, does not solve the problem, only moves it elsewhere: in this situation, we have to apply points 1 and 2 to our sources of information, and therefore to the media. And since the media very often says what politicians expect of them, the situation becomes a vicious circle and becomes pretty dramatic. So let’s forget points 1 and 2, and just focus on whether the given ideas bring (their intended) results – whether the things the people say bring intended and predicted by them results. This is a good sign because it means that those people are in touch with reality and are able to influence it in an intended way.

That’s basically all we can do. Everything else, especially if it sounds like nonsense – is inconsistent or out of touch with reality – is best ignored, as well as the people who utter it.

For their own good and for our peace of mind.

Shabbat shalom,

Menachem Mirski

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Szoftim

Polityka oraz prawda

Refleksja nad paraszą Szoftim

Menachem Mirski 

Sędziów i urzędników ustanowisz sobie we wszystkich bramach twoich, które Wiekuisty, Bóg twój, da tobie w pokoleniach twoich, aby sądzili lud sądem sprawiedliwym. (Pwt 16:18, pierwszy werset paraszy Szoftim).

Istnieją trzy klasyczne teorie prawdy, definiujące zarazem czym jest prawda. Pierwsza z nich, sformułowana przez Arystotelesa, mówi, iż prawdą jest to, co jest zgodne z rzeczywistością. Brzmi to dość oczywiście. Definicja ta jest oczywiście logicznie poprawna – w końcu sformułował ją jeden z “ojców założycieli” logiki, jako nauki ścisłej. Boryka się jednak ona jednym fundamentalnym problemem: żeby stwierdzić, że coś jest zgodne z rzeczywistością, musimy wiedzieć jaka jest owa rzeczywistość, prawda? Tak więc, żeby sprawdzić, czy coś jest prawdą musimy znać ową rzeczywistość wcześniej, a konkretniej – prawdę o niej. Żeby więc poznać prawdę musimy znać prawdę. Brzmi jak wyjęte z wypowiedzi niektórych polityków.

Druga klasyczna teoria prawdy to koncepcja spójności. Wedle tej koncepcji dana myśl, idea  czy hipoteza jest prawdziwa jeśli jest zgodna z innymi teoriami i koncepcjami uznanymi powszechnie za prawdziwe. Jakkolwiek teoria ta ma pewne zastosowanie, roi się w niej od problemów: np. musimy mieć całkowitą pewność, że cała nasza pozostała wiedza, wcześniej zdobyta, jest prawdziwa, by stwierdzić prawdziwość hipotezy, którą badamy. Wystarczy, że jeden element całej tej spójnej logicznie układanki jest fałszywy i cały nasz system może się rozpaść jak domek z kart. Może, choć nie musi, można tutaj wymyślać różnego rodzaju argumenty i usilnie bronić jakieś teorii, aż do momentu, kiedy już nie ma czego bronić. Ponadto, sama spójność, pozbawiona warunku “zgodności z rzeczywistością” toruje drogę do opanowania świata wszelkiego rodzaju dziwacznym teoriom lud rozmaitym, spójnym logicznie i górnolotnie brzmiącym, pseudo akademickim urojeniom, które zainspirowały dziesiątki eksperymentów społecznych i sprowadziły nędzę, wojny oraz śmierć milionów ludzi.

Trzecia klasyczna koncepcja to tzw. pragmatyczna teoria prawdy. Wedle tej koncepcji dana myśl, idea lub teoria jest prawdziwa, jeśli wywołuje skutki, o których mówi, że wywoła. W porcji Tory na ten tydzień mamy swoistą wersję tej koncepcji:

Rzekł wtedy Wiekuisty do mnie [tj. do Mojżesza]: pięknem to, co powiedzieli! Proroka ustanowię im spośród braci ich, podobnego tobie, i włożę słowa Moje w usta jego, i będzie im mówił wszystko, cokolwiek mu rozkażę […] A gdybyś rzekł w sercu swojem: jakże mam poznać słowo, którego nie wypowiedział (ustami proroka) Wiekuisty? Cokolwiek by wyrzekł prorok w imię Wiekuistego, a nie stałoby się to słowo, ani spełniło się – jest to słowo, którego nie wyrzekł Wiekuisty, rozmyślnie wyrzekł je prorok: nie trwóż się przed nim! (Pwt 18:17-18,21-22)

Wszystko to jest tutaj oczywiście wypowiedziane w kontekście, którego fundamentalnym założeniem jest to, że wszystko co myśli lub mówi Bóg jest prawdziwe. Jeśli więc dana idea pochodzi od Boga, będzie się spełniać, będzie działać w praktyce. Jeśli natomiast się nie spełnia, nie działa tak jak “powinna” wedle samej siebie, nie pochodzi od Boga, nie jest prawdą. Nie należy się też, wedle Tory, przed taką wypowiedzią, tudzież osobą, która ją wypowiada, trwożyć (Pwt 18:22). I to jest bardzo ważna sugestia, którą można rozumieć na kilka sposobów, na przykład: nie należy się takiego człowieka obawiać a jego “prawdy” można, lub wręcz należy, zignorować.

 W rzeczywistości, a przynajmniej z teoretycznego punktu widzenia, żeby naprawdę poznać prawdę, należy zastosować wszystkie trzy powyższe teorie prawdy. Jeśli więc chcemy na przykład zdobyć wiedzę na temat która partia polityczna chce naprawdę naszego dobrobytu i sprowadzi ‘epokę mesjańską’, a która nas tylko oszukuje, by nas wykorzystać, zdradzić i wydać na pastwę naszych wrogów, musimy mieć pewność, że: 1. Znamy intencje, plany i kompetencje owych ludzi, idealnie rzecz biorąc wszystkich, realnie przynajmniej kierownictwa (musielibyśmy znać myśli owych ludzi, a nie tylko to co publicznie mówią, i nie to, co mówią o nich inne gadające głowy w TV). 2. Nasza wiedza na ich temat jest logicznie spójna i nie odrzucamy danych informacji tylko dlatego, że nie pasują do naszej “życzeniowej” układanki, 3. Pomysły i plany, które oni realizują przynoszą zamierzone przez nich skutki (i są to zarazem skutki, których pożądamy). Jednakże w praktyce realizacja punktów 1 i 2 jest wymaga sporego wysiłku i jest czasochłonna. Dlatego też, żyjąc w społeczeństwach sprofesjonalizowanych, w naszej diagnozie polegamy na innych, np. na mediach, które dostarczają nam informacji. Problem w tym, że to nie rozwiązuje problemu, tylko przenosi go gdzie indziej: w tej sytuacji musimy zastosować punkty 1 i 2 do źródeł naszych informacji, a więc do mediów. A ponieważ media bardzo często mówią to, czego oczekują od nich politycy, sytuacja staje się błędnym kołem i jest dramatyczna. Zapomnijmy więc o punktach 1 i 2, i skupmy się tylko na tym, czy dane idee przynoszą (zamierzone przez nie) rezultaty, a więc czy to, co mówią owi ludzie sprawdza się w praktyce, czy nie, wywołuje zamierzone skutki, czy nie. To dobry znak, bo to znaczy, że mają oni kontakt z rzeczywistością i jakąś nad nią kontrolę.

To wszystko, co w zasadzie możemy zrobić. Wszystko inne, zwłaszcza jeśli brzmi jak nonsens – jest niespójne lub wygląda na oderwane od rzeczywistości –  najlepiej zignorować, jak i osoby, które ten nonsensy wypowiadają.

Dla ich dobra oraz dla naszego spokoju ducha.

Szabat szalom,

Menachem Mirski

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Va’etchanan

Faith as a remedy against the obsession of control

Thoughts on Parashat Va’etchanan

Menachem Mirski

What are mitzvot/commandments? The word commandment has many synonyms, such as command, recommendation, indication, regulation, guideline, order, norm, imperative, rule, instruction, directive… Using these synonyms, we can say that commandments are certain directives that order or recommend to do something. And while for the vast majority of the commandments of the Torah this kind of definition would not be problematic at all, in the parashah we read this week we have two commandments that elude this understanding, namely:

You shall love your God יהוה with all your heart and with all your soul and with all your might. (Deuteronomy 6:5)

which is obviously the first line of our daily V’ahavta prayer; the second of these commandments begins the repetition of the Decalogue:

I יהוה am your God who brought you out of the land of Egypt, the house of bondage:  (Deuteronomy 5:6)

This mitzvah seems to completely fall short of our definition of a commandment; primarily because it is not expressed in a normative language at all, it seems to be simply a statement of a fact. Yet this verse is considered a commandment in our tradition, and the one of the most fundamental! It is understood as the commandment to believe in God, and everything is based on it – the entire normative, moral and ritual code of the Torah.

This problem troubled the rabbis, who asked how could you command faith in God or the love of God or neighbor? This question led some commentators to conclude that the term mitzvah / commandment could not apply these verses. The medieval Spanish philosopher Hasdai Crescas argued that:

The very nature of the term „mitzvah” implies by definition that it can only apply to matters of free will and choice. But believing that God exists is one of those things that are not subject to free will and choice. Accordingly, the term mitzvah (commandment) cannot apply here.

Likewise, Abrawanel, a 15th-century Sephardic biblical commentator, believed that the first commandment was merely a prelude to subsequent commandments and commands, a declaration informing the Children of Israel who addressed them. Our tradition, however, rejected this view and placed both mitzvahs in the 613 commandments of the Torah. Ibn Ezra pointed out that there are more commandments of this kind, like those prescribing certain states of mind or emotion:

You shall not hate your kinsfolk in your heart. Reprove your kin but* incur no guilt on their account. (Leviticus 19:17)

You shall not take vengeance or bear a grudge against members of your people. Love your fellow [Israelite] as yourself: I am יהוה. (Leviticus 19:18)

This group also includes the last commandment of the decalogue, which forbids coveting one’s neighbor’s spouse, as well as things at his disposal.

There are (at least) two ways of understanding this issue with different but complementary practical implications. The first is that the commandments ordering us to certain states of mind or feelings are to teach us the self-control that is necessary for a conscious and moral life. According to this approach, action is understood very broadly and also includes the processes taking place inside us. The second understanding defines the aforementioned commandments as general principles from which all the more detailed commandments for practical actions per se derive. Thus, the commandment „You shall love Adonai your God” finds its fulfillment in keeping all God’s commandments. Thus, love, both for God and for the neighbor, is not limited only to specific feelings and emotions – it acquires a practical character, and thus real, deep and true.

In my opinion, these commandments, understood as general principles, are at the same time the deeper grounding for all specific commandments: they are the source of the appropriate kavanah in our moral actions. These general commandments remind us that the purpose of our actions is to build a better world for us and our descendants. With the right kavanah, genuine love and faith, our actions gain a deeper meaning.

While one of the fundamental, practical goals of our religion and of our entire religious law system is to teach us discipline and self-control, we should be aware of their limitations. Many of our actions ultimately go beyond ourselves and we often don’t have control over their outcomes, especially the more distant ones. Where our control ends, faith begins. If our actions are motivated by good, positive intentions, we have a right to believe that God will lead our actions to the ultimate and good goals we have intended. (He usually does it with the hands of good and righteous people, although He has many other impenetrable ways as well.) Human arrogance and the obsession with controlling everything and everyone do a great deal of damage to our lives, both private and social, especially if they are accompanied by a fake collectivism in thinking that does not respect our individual rights and personal freedoms. Faith understood in the above-mentioned way teaches us humility, awareness of our own limitations and is a spiritual remedy for the above-mentioned destructive forces and endeavors.

 

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Waetchanan

Wiara jako remedium przeciw obsesji kontroli

Refleksja nad paraszą Waetchanan

Menachem Mirski

Czym są micwot/przykazania? Słowo przykazanie ma wiele synonimów takich jak polecenie, zalecenie, wskazanie, zarządzenie, wytyczna, rozkaz, nakaz, norma, imperatyw, nakaz, komenda, zasada, prawidło, pouczenie, dyrektywa… Używając tychże synonimów można powiedzieć, iż przykazania to pewne dyrektywy nakazujące bądź zalecające uczynienie czegoś. I jakkolwiek dla znakomitej większości przykazań Tory tego rodzaju definicja nie jest w najmniejszym stopniu problematyczna, w porcji Tory, którą czytamy w tym tygodniu mamy dwa przykazania, które wymykają się temu rozumieniu, a mianowicie:

A będziesz miłował Wiekuistego, Boga twego, całym sercem swoim, i całą duszą swoją, i wszystkimi swoimi zasobami. (Pwt 6:5)

które stanowi oczywiście pierwszy wers naszej codziennej modlitwy We’achawta; drugie natomiast spośród owych przykazań rozpoczyna powtórzenie Dekalogu:

Jam Wiekuisty, Bóg twój, który Cię wywiódł z ziemi Micraim, z domu niewoli! (Pwt 5:6)

Ta micwa zdaje się kompletnie nie pasować do naszej definicji przykazania; przede wszystkim dlatego, że w ogóle nie jest ona wyrażona w języku normatywnym, wydaje się być po prostu stwierdzeniem pewnego faktu. A jednak werset ten jest w naszej tradycji uważany za przykazanie i to jedno z najbardziej fundamentalnych! Jest ono rozumiane jako przykazanie wiary w Boga i na nim opiera się wszystko – cały normatywny, moralny i rytualny kodeks Tory.

Problem ten nurtował rabinów, jak bowiem można nakazać wiarę w Boga lub miłość Boga lub bliźniego? Pytanie to doprowadziło komentatorów do wniosku, że termin micwa / przykazanie nie może mieć tutaj zastosowania. Średniowieczny, hiszpański filozof Chasdaj Crescas twierdził, że:

Sama natura terminu „micwa” wskazuje z definicji, że może on mieć zastosowanie tylko do kwestii podlegających wolnej woli i wyborowi. Ale wiara w istnienie Boga jest jedną z tych rzeczy, które nie podlegają wolnej woli i wyborowi. W związku z tym termin micwa (przykazanie) nie może mieć do nich zastosowania.

Podobnie Abrawanel, XV-wieczny sefardyjski komentator biblijny, uważał, że pierwsze przykazanie jest zaledwie wstępem do kolejnych przykazań i nakazów, deklaracją informującą Dzieci Izraela, Kto się do nich zwraca. Nasza tradycja odrzuciła jednakże ten pogląd i zaliczyła obie micwy do 613 przykazań Tory. Ibn Ezra wskazał, że istnieje więcej tego rodzaju przykazań, jak te nakazujące określone stany umysłu lub stany emocjonalne:

Nie będziesz chował w sercu swoim nienawiści do bliźniego swego. (Kpł 19:17)

Nie będziesz żywił urazy do synów twego ludu, będziesz miłował bliźniego jak siebie samego. Ja jestem Wiekuisty! (Kpł 19:18)

Do nich zalicza się również ostatnie przykazanie dekalogu, zakazujące pożądania żony bliźniego swego, a także rzeczy pozostających w jego dyspozycji.

Istnieją (przynajmniej) dwa sposoby rozumienia tej kwestii mające różne, choć komplementarne, konsekwencje praktyczne. Pierwsze jest takie, iż przykazania nakazujące nam określonych stanów umysłu lub uczuć mają nas nauczyć samokontroli, która jest niezbędna dla świadomego oraz moralnego życia. Wedle tego ujęcia działanie rozumiane jest bardzo szeroko i obejmuje także procesy zachodzące wewnątrz nas. Drugie rozumienie definiuje wspomniane przykazania jako zasady ogólne, z których wynikają wszystkie, bardziej szczegółowe przykazania nakazujące praktyczne działania per se. Tym samym przykazanie “Będziesz miłował Boga swego” znajduje swoje wypełnienie w przestrzeganiu wszystkich boskich przykazań. Tym samym miłość, zarówno Boga, jak i bliźniego, nie sprowadza się wyłącznie do określonych uczuć, emocji – zyskuje charakter praktyczny, a dzięki temu realny, głęboki i prawdziwy.

W mojej opinii owe przykazania, rozumiane jako ogólne zasady, stanowią jednocześnie głębsze ugruntowania dla wszystkich konkretnych przykazań: są one źródłem odpowiedniej kawany (ugruntowanej intencji) w naszych moralnych działaniach. Owe ogólne przykazania przypominają nam o tym, że celem naszych działań jest budowa lepszego świata, dla nas i naszych potomków.  Z odpowiednią kawaną, prawdziwą miłością i wiarą nasze działania zyskują głębszy sens.

I choć jednym z fundamentalnych, praktycznych celów naszej religii i całego naszego systemu prawa religijnego jest nauczenie nas dyscypliny i samokontroli, to powinniśmy mieć świadomość ich ograniczoności. Wiele spośród naszych działań ostatecznie wykracza poza nas samych i tracimy kontrolę nad ich skutkami, zwłaszcza tymi bardziej odległymi. Tam gdzie kończy się nasza kontrola zaczyna się wiara. Jeśli nasze działania motywowane są dobrymi, pozytywnymi intencjami, mamy prawo wierzyć, iż Bóg doprowadzi nasze działania do ostatecznych, zamierzonych przez nas dobrych celów. (On czyni to zwykle rękami dobrych i sprawiedliwych ludzi, choć ma też wiele innych, nieprzeniknionych sposobów). Ludzka arogancja oraz obsesja kontroli wszystkiego i wszystkich czynią bardzo wiele szkód w naszym życiu, zarówno prywatnym i społecznym, zwłaszcza jeśli towarzyszy im fałszywy kolektywizm w myśleniu, nie respektujący naszych indywidualnych praw i wolności osobistych. Wiara pojęta w przedstawiony wyżej sposób uczy nas pokory, świadomości własnych ograniczeń i stanowi duchowe remedium dla wspomnianych destrukcyjnych sił oraz dążeń.

Szabat szalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

 

Matot-Masei

The thirst for justice that blinds

Thoughts on parashat Masei

Menachem Mirski 

Masei (“Travels”), typically read together with the preceding parasha ‘Matot’, is the final Torah portion in the Book of Numbers. It opens with a recollection of the places where the Israelites encamped in the desert; later God commands the Israelites to abide by the laws of the Torah upon conquering the promised land and to destroy idolatry in the Land of Israel. This week’s parasha also outlines Israel’s boundaries and presents detailed laws regarding the cities of refuge for accidental killers:

Speak to the Israelite people and say to them: When you cross the Jordan into the land of Canaan, you shall provide yourselves with places to serve you as cities of refuge to which [a man] who has killed someone — who has slain a person unintentionally — may flee. The cities shall serve you as a refuge from the avenger, so that the killer may not die unless he has stood trial before the assembly. The towns that you thus assign shall be six cities of refuge in all. Three cities shall be designated beyond the Jordan, and the other three shall be designated in the land of Canaan: they shall serve as cities of refuge. These six cities shall serve the Israelites and the resident aliens among them for refuge, so that any man who slays a person unintentionally may flee there. (Numbers 35:10-15)

The rest of the laws on this issue clarify some important details like the distinction between unintentional killing and murder, as well as the role of the avenger.

The 19th century American clergyman and writer Henry Clay Trumbull argued that the avenger (hebr. goel ha’dam) was responsible for securing for the victim’s family an equivalent of their loss of blood — the loss of life — by other blood, or by an agreed-upon payment for its value: „His mission was not vengeance, but equity. He was not an avenger, but a redeemer, a restorer, a balancer”. This explanation is in line with the meaning of the Hebrew word goel, which means redeemer. In addition, the law enforcement of the early Biblical times was usually private in its character: typically the local patriarch was both the family/tribe leader as well as the prosecutor and the judge, thus being the one who administered and enforced justice. The biblical law reckoned with both of these traditions and at the same time pushed for their modification. Therefore, the Torah has always insisted that only the person involved in the killing was to be held responsible, as well as on putting the enforcement of the law into the public domain. The privileges of the goel were so firmly rooted among the people that the provisions for the cities of refuge should be looked upon as a gradual shift from private to public law enforcement. In fact, the Torah still granted the avenger the right to kill when his victim left the city of refuge (Numbers 35:27).

The slaying of a human being, even if it occurs without evil intent, is always an injury, a wound to the community. The institution of sanctuary cities (hebr. arei miklat) had three basic purposes: it was a protective measure, to give everyone the opportunity to cool down their emotions. It also served as punishment for the accidental killer, because exile constituted a form of social death. The third but not less important purpose was to contain and isolate the sin that had been committed, for killing was understood to contaminate both the community and the Land (Numbers 35:32-34).

The accidental killers could leave their refugee cities only after the death of the high priest. This procedure had both a practical meaning – as a rule, it set a sufficiently long period of social isolation (though obviously not always), as well as a theological one – ultimately only (someone’s) death could redeem this sin and here the death of the high priest served as expiation:

For the high priest atones on behalf of Israel, and this incident happened during his lifetime. (Ibn Ezra on Numbers 35:25)

Similarly, Talmud argues that the death of the high priest formed an atonement (Makkot 11a) as the death of all pious individuals counted as an atonement (Yoma 38b; Moed Katan 28a). Maimonides argued that the death of the high priest was simply an event so shockingly upsetting to the Israelites that they dropped all thoughts of vengeance (The Guide for the Perplexed III:40). When it comes to the blood avenger, later rabbinic tradition ascribed to him role performed in modern times by a prosecuting attorney, who pleads on behalf of the victim the case against the criminal and therefore is responsible for bringing the offender to court, finding evidence against him, presenting the case to the court, and collecting damages from the offender.

One of the lessons we can draw from these considerations may be that we should keep a proper balance regarding various injustices done in the past, to us, to our people or country. Time is a measure of the variability of all things; reality is constantly renewing itself, bringing new things, both good and bad, both justice and injustice. However legitimate it is to demand justice, we should be careful not to fixate on issues that were once important, but became not so important with time. This kind of fixation can obscure the current problems facing the world, rendering us incapable of properly perceiving the reality around us, including new problems and injustices. Any anger, even the justified and well-founded one, can cloud our senses and our reason. Peace of mind seems to always be the right answer; it is always better to perceive and react to the world with a calm mind than through the prism of various emotions over which we often have no complete control.

Shabbat shalom

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.