Technology and Upbringing

Technology and Upbringing

Thoughts on Parashat Bereishit

Menachem Mirski

God made a world that is good but unfinished. He left his work to be completed by us people, or rather to be constantly completed in the context of changes taking place in the world. There are basically two ways of creating / changing / completing the world around us within our human capabilities: through technology, its development and application, and through the upbringing of subsequent generations.

These two ways of changing the world have always been related in some way. The invention of writing made it possible to pass on knowledge and experience to future generations. The invention of printing caused a real revolution in education and greatly increased the possibilities of its popularization. Today, however, both these areas of human creative activity in the world have become extremely close. Because technology has absolutely permeated all areas and aspects of our lives, never before has it had such a huge impact on upbringing and education, and thus on the formation of human beings.

Apart from their undoubted, revolutionary benefits technology brought to the human world, there are also enormous dangers in bringing these two mentioned areas closer together. Some vivid examples of how technology can negatively affect the formation of human beings are to be found in works of Dr Jean M. Twenge, professor of psychology at San Diego State University, author of over 120 scientific publications and the books Generation Me and The Narcissism Epidemic.

In her latest book, iGen, the author focuses on the changes that have been made by the latest technological advances of our time: smartphones and social media. Using extensive research, insightful interviews and in-depth analysis of data collected from over 11 million respondents over several decades, Twenge shows that the uniqueness of the iGen generation is reflected in the way they spend their time, behave, and finally in their unique attitude to religion, sexuality and politics. These transformations, however, related to the total domination of life by smartphones, negatively affect every sphere of teenagers’ lives, from social interactions to mental health.

Social media and texting have largely displaced other forms of recreation and communication – an iGen spends less time with friends and family, resulting in levels of anxiety, depression and loneliness never seen in young people before. In fact, the statistics are alarming, to say the least.

The research done three years ago on young instagram users (and similar results have been known in academic research on this topic for many years) proved that the longer a teen girl spends on social media the more likely she is to be depressed or to engage in behaviors like self-harming, cutting etc. The suicide rate has doubled among children aged 10-14 since 2007 and quadrupled for girls in that age group right, as social media became more and more popular… There are lots of children who are 12 years old and younger on those platforms even though they are not supposed to be there. For example, facebook consistently doesn’t enforce that age limit, partly because no one makes them enforce it. The social-media companies are getting away without pretty much any regulation while other things that hurt children are very carefully regulated. The big-tech and social media companies are making billions of our children, wrecking their lives to the extent that they kill themselves… and nobody is actually paying attention to it.

The recent research has proven that every major indicator of mental health among teens – depression, anxiety, self-harm and suicidal tendencies – started to escalate right at the time smartphones were introduced and when they became popular around 2012. Teens’ lives fundamentally shifted at that time: they stopped spending as much time with each other in person and started communicating online through platforms like instagram. Being in the bedroom all the time on your smartphone as opposed to actually being with other people – that is a very poor recipe for mental health.

Whether it is all exclusively about social media or not, it is definitely a part of a more complex problem involving a complete change of the regular, ‘normal’ way of life. It absolutely has to do with the disappearance of traditional social values, like devotion to live in the human community, so much cherished in the Jewish tradition. All these traditional values are constantly forgotten in the world of immediate gratification and overstimulation of senses our children are constantly exposed to.

The long-term consequences of this situation are difficult to predict, but they are likely to be permanent. Destruction of the human world starts from the destruction of young, vulnerable people. One of the foundations of the rise and success of Nazism was the tragedy of young people, especially men, forcibly drawn to the fronts of World War I. It instilled a resentment in their young minds and largely determined who they backed politically as adult men two decades later.

The LORD saw how great was man’s wickedness on earth, and how every plan devised by his mind was nothing but evil all the time. And the LORD regretted that He had made man on earth, and His heart was saddened. The LORD said, “I will blot out from the earth the men whom I created—men together with beasts, creeping things, and birds of the sky; for I regret that I made them.” (Gen 6:5-7)

Contemporary technology is less and less “just a tool that can be used for good to bad purposes.” Its impact on our lives is deeper and much more often beyond our individual control. Of course, the evil that mankind can do to itself through the uncontrolled influence of technology in shaping young human beings may not be of “biblical dimensions”: God ultimately promised that He would not bring a flood-sized catastrophe to the earth any more (Gen 8:20-22). But in humanity as such and the institutions it creates, there is still a dormant potential for evil of “biblical dimensions”, as the 20th century painfully convinced us of. So let us be attentive, understanding, foreseeable and responsible for how the genius of “our generation” affects the development and condition of the young generation that grows among us, because the direction in which they will go determines the direction of the development of the whole world.

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Ki Tavo

Gratitude as a Jewish value

Thoughts on parashat Ki Tavo

Menachem Mirski

What are the Jewish values? Typically, when this question is raised, the following values are mentioned: devotion to live in community (Israel), education (Torah), governance of life by law (halacha), truthfulness and trustworthiness (emunah), justice and righteousness (tzedek), kindness and taking care of others (chesed), respect and dignity (kavod) and responsibility (acharayut). They all have their social and their religious dimension, and traditionally they were all put under one umbrella: belief in God. They can also be put under another umbrella: fixing up the world (tikkun haolam).  These values are at the core of our Jewish religious system. They remain forever unchangeable despite changes in our rituals, customs, despite halachic changes and even some changes in Jewish ethics. These core values are the felt commitments of lived religion; they remain the same even though their ritual and practical expressions may change.

However, these core values are not completely immune to erosion: a change in religious practices may cause their erosion and disintegration. This danger never disappears (that’s one of the reasons there are those who object to any changes in our religion and tradition) and it was specifically acute in the early stages of our religion’s development, when judaism was particularly vulnerable to a damaging influence from surrounding cultures which did not share many of the values of our religion. That’s why we read in our Torah portion for this week:

If you do not obey the LORD your God to observe faithfully all His commandments and laws which I enjoin upon you this day, all these curses shall come upon you and take effect: Cursed shall you be in the city and cursed shall you be in the country. Cursed shall be your basket and your kneading bowl. Cursed shall be the issue of your womb and the produce of your soil, the calving of your herd and the lambing of your flock. Cursed shall you be in your comings and cursed shall you be in your goings. The LORD will let loose against you calamity, panic, and frustration in all the enterprises you undertake, so that you shall soon be utterly wiped out because of your evildoing in forsaking Me. The LORD will make pestilence cling to you, until He has put an end to you in the land that you are entering to possess. The LORD will strike you with consumption, fever, and inflammation, with scorching heat and drought, with blight and mildew; they shall hound you until you perish […] The LORD will bring a nation against you from afar, from the end of the earth, which will swoop down like the eagle—a nation whose language you do not understand, a ruthless nation, that will show the old no regard and the young no mercy. It shall devour the offspring of your cattle and the produce of your soil, until you have been wiped out, leaving you nothing of new grain, wine, or oil, of the calving of your herds and the lambing of your flocks, until it has brought you to ruin. It shall shut you up in all your towns throughout your land until every mighty, towering wall in which you trust has come down. And when you are shut up in all

your towns throughout your land that the LORD your God has assigned to you, you shall eat your own issue, the flesh of your sons and daughters that the LORD your God has assigned to you, because of the desperate straits to which your enemy shall reduce you. (Deuteronomy 28:15-22,49-53)

These are only 13 verses out of the entire 54-verse passage that tells about what will happen to the Israelites when they disobey the Eternal. Disobeying means questioning the Divine laws and wisdom and it basically means the same today.

This disobedience starts with mere ingratitude towards the Holy One, which is diagnosed at the beginning of our Torah portion, where it stresses the necessity of the annual, mass and solemn sacrifice of the firstfruits (Deuteronomy 26:1-11). Rabbi Yitzhak Breuer eloquently summed up various interpretations of this ritual:

The bikkurim brought every year are an unparalleled demonstration of a happy and blessed nation living on its land in quiet and security. It is a demonstration of the sovereignty of the Holy One over the nation, which each year accepts anew, with bended knee and with bowed head, the land from its God. In that tremendous national joy, the nation offers up its confession, a national confession stemming from national joy.

The Torah is deeply aware of one of the essential features of human nature: when people become well-off and have a leisurely life, they develop a tendency to become conceited and to rebel against the existing norms and rules of life, as we see in the following verses:

When you have eaten your fill, and have built fine houses to live in, and your herds and flocks have multiplied, and your silver and gold have increased, and everything you own has prospered, beware lest your heart grow haughty and you forget the LORD your God—who freed you from the land of Egypt, the house of bondage. (Deuteronomy 8:12-14)

It all ends by abandoning the true values and in idol worship – today this most often means worshiping money, power, position and technology – namely the products of human hands and minds: the things that should never be worshiped by man. The worst case scenario is worship of man himself – cult of personality. All this, at the end of the day, leads us to decadence and all that it brings: depression, destruction of the social fabric and the decay of social and cultural life.

The remedy lies in the constant and true practice of gratitude towards the Eternal, for everything that is given to us, including every moment of our life. Therefore, it can be said that gratitude to the Eternal is the foundation on which all our Jewish values arise.

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Ki Tawo

Wdzięczność jako wartość żydowska

Refleksja nad paraszą Ki Tawo


Czym są wartości żydowskie? W odpowiedzi na to pytanie wymienia się zazwyczaj następujące spośród nich: oddanie się życiu we wspólnocie (Izrael), wykształcenie (Tora), praworządność życia (halacha), prawdomówność i wiarygodność (emuna), sprawiedliwość i prawość (cedek), życzliwość i dbanie o innych (chesed), szacunek i ludzka godność (kavod) oraz odpowiedzialność (acharayut). Wszystkie spośród nich mają swój wymiar społeczny i religijny, a tradycyjnie umieszcza się pod jednym, wspólnym parasolem: wiary w Boga. Mają one też inny, wspólny mianownik, którym jest naprawa świata (tikkun haolam). Te wartości leżą u podstaw całego naszego żydowskiego systemu religijnego. Pozostają wiecznie niezmienne, pomimo zmian w naszych rytuałach, obyczajach, pomimo zmian halachicznych, a nawet pewnych zmian w etyce żydowskiej. Te podstawowe wartości to odczuwalne zobowiązania przeżywanej religii; pozostają takie same, chociaż ich rytualne i praktyczne wyrażenia mogą ulec zmianie.

Owe fundamentalne wartości nie są jednak całkowicie odporne na erozję: zmiana praktyk religijnych może spowodować ich erozję i dezintegrację. To niebezpieczeństwo nigdy nie znika (z tego powodu mamy ludzi, którzy sprzeciwiają się jakimkolwiek zmianom w naszej religii i tradycji) i było ono szczególnie groźne we wczesnych stadiach rozwoju naszej religii, kiedy judaizm był szczególnie podatny na niszczący wpływ otaczających kultur, które wielu wartości naszej religii po prostu nie podzielały. Dlatego też w naszej porcji Tory na ten tydzień czytamy:

Jeśli nie usłuchasz głosu Wiekuistego, Boga swego, i nie wykonasz pilnie wszystkich poleceń i praw, które ja dzisiaj tobie daję, spadną na ciebie wszystkie te przekleństwa i dotkną cię. Przeklęty będziesz w mieście i przeklęty na polu. Przeklęty twój kosz i twoja dzieża. Przeklęty owoc twego łona, plon twej roli, przyrost twego większego bydła i pomiot bydła mniejszego. Przeklęte będzie twoje wejście i wyjście. Wiekuisty ześle na ciebie przekleństwo, zamieszanie i przeszkodę we wszystkim, do czego wyciągniesz rękę, co będziesz czynił. Zostaniesz zmiażdżony i zginiesz nagle wskutek przewrotnych swych czynów, ponieważ Mnie opuściłeś. Wiekuisty sprawi, że przylgnie do ciebie zaraza, aż cię wygładzi na tej ziemi, którą idziesz posiąść. Wiekuisty dotknie cię wycieńczeniem, febrą, zapaleniem, oparzeniem, śmiercią od miecza, zwarzeniem zbóż od gorąca i śniecią: będą cię one prześladować, aż zginiesz. […] Wzbudzi Wiekuisty przeciw tobie lud z daleka, z krańców ziemi, podobny do szybko lecącego orła, naród, którego języka nie rozumiesz, On zje przychówek twego bydła, zbiory z twego pola, aż cię wytępi. Nie zostawi ci nic: ani zboża, ani moszczu, ani oliwy, ani przychówka twego bydła większego, ani pomiotu – mniejszego, aż cię zniszczy. Będzie cię oblegał we wszystkich twoich grodach, aż padną w całym kraju twe mury najwyższe i najmocniejsze, na których polegałeś. Będzie cię oblegał we wszystkich grodach w całym kraju, który ci dał Wiekuisty, Bóg twój. Będziesz zjadał owoc swego łona: ciała synów i córek, danych ci przez Wiekuistego, Boga twego – wskutek oblężenia i nędzy, jakimi twój wróg cię uciśnie. (Pwt 28:15-22,49-53)

To jedynie 13 wersetów z całego 54-wierszowego fragmentu, który mówi o tym, co stanie się z Izraelitami, gdy nie będą posłuszni Wiekuistemu. Nieposłuszeństwo to oznacza kwestionowanie Boskich praw i mądrości, czyli w zasadzie to samo, co dzisiaj.

Owo nieposłuszeństwo zaczyna się od zwykłej niewdzięczności wobec Świętego i jest to zdiagnozowane na początku naszej porcji Tory, gdzie podkreśla ona konieczność dokonywania corocznej, masowej i uroczystej ofiary z pierwocin (Pwt 26,1-11). Rabin Icchak Breuer wymownie podsumował różne interpretacje tego rytuału:

Przywożone co roku bikkurim były niezrównaną demonstracją szczęśliwego i błogosławionego narodu żyjącego na swojej ziemi w spokoju i bezpieczeństwie. Jest to demonstracja władzy Świętego nad Jego narodem, który co roku ze zgiętym kolanem i pochyloną głową przyjmuje tę ziemię od swego Boga. W tej ogromnej narodowej radości naród ofiarowuje Bogu swoją spowiedź, narodową spowiedź wypływającą z wielkiej narodowej radości.

Tora jest głęboko świadoma jednej z zasadniczych cech natury ludzkiej: ludzie, kiedy stają się zamożni i prowadzą dostatnie, beztroskie życie, rozwijają w sobie tendencję do zarozumiałości oraz buntu przeciw istniejącym normom i prawidłom życia, jak widać w następujących wersetach:

A gdy się najesz i nasycisz, zbudujesz sobie piękne domy i w nich zamieszkasz; gdy ci się rozmnoży bydło i owce, obfitować będziesz w srebro i złoto, i gdy wzrosną twe dobra – niech się twe serce nie unosi pychą, byś nie zapomniał o Wiekuistym, Bogu twoim, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. (Pwt 8:12-14)

Wszystko to ostatecznie kończy się porzuceniem prawdziwych wartości i oddawaniem czci bożkom – dziś najczęściej oznacza to czczenie pieniędzy, władzy, pozycji i technologii – czyli wytworów ludzkich rąk i umysłów: rzeczy, których człowiek nigdy nie powinien czcić. Najgorszym scenariuszem jest kult samego człowieka – tzw. kult jednostki. To w końcu zawsze prowadzi nas do dekadencji i wszystkiego, co ona niesie ze sobą: depresji, zniszczenia tkanki społecznej oraz rozkładu życia społecznego i kulturalnego.

Remedium na to wszystko jest nieustanna i szczera praktyka wdzięczności wobec Wiekuistego za wszystko, co jest nam dane, łącznie z każdą chwilą naszego życia. Dlatego można powiedzieć, że wdzięczność wobec Wiekuistego jest fundamentem, na którym wyrastają wszystkie nasze żydowskie wartości.

Szabat szalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.


A Manual for the Elimination of Evil and Injustic

Thoughts on Parashat Shoftim

Menachem Mirski 

Is it possible to eliminate crime from our societies completely? Or is it possible only to eliminate one type of crime, let’s say the worst – murder? It probably is possible. What about locking all the people down in prison cells, separately. Let’s construct our societies like that. It would require three social castes: prisoners (let’s say 90% of the society), guards (9%) and various administrators and rulers (1% or less than that). If any murder would happen then it would mainly happen between the rulers fighting for power between each other, who would be the only free people in this society. Murder would be a phenomenon affecting up to 1% of the population, so the murder rate would be probably much lower than in our contemporary societies. And who would care about them killing each other. They, this 1% of the population, would be probably the most hated group in the entire society.

Or maybe let’s create a better system. In the US, for example, 93% of people in prison are men. The vast majority of murderers were involved in some sort of criminal activity before. So let’s introduce a penal code according to which even the smallest crime will be punished with a life imprisonment. Let’s be generous and create a different penal code for women who are a tiny minority of all criminals, use less alcohol and drugs which directly cause a lot of violent crimes and who are less likely to be recidivists. They also do better at school, on average, and are less often homeless. There is a lot of arguments that they shouldn’t be treated as harshly as men regarding crimes.

Let’s create a social system like that. Not only murder would basically disappear but also many smaller crimes. So what’s the problem, why can’t we do that?

This week’s Torah portion starts with a call for establishing law enforcement institutions: judges (chieftains, Hebrew shoftim) and officials (Hebr. shotrim):

You shall appoint magistrates and officials for your tribes, in all the settlements that the LORD your God is giving you, and they shall govern the people with due justice. (Deut. 16:18)

Immediately after this, the Torah points to the fundamental principles of the rule of law:

You shall not judge unfairly: you shall show no partiality; you shall not take bribes, for bribes blind the eyes of the discerning and upset the plea of the just. (Deut. 16:19)

Here, the Torah prohibits bribery, but the principles of a fair trial are discussed elsewhere in the Torah:

You shall not render an unfair decision: do not favor the poor or show deference to the rich; judge your kinsman fairly. (Lev. 19:15)

or at the beginning of the Book of Deuteronomy:

I charged your magistrates at that time as follows, “Hear out your fellow men, and decide justly between any man and a fellow Israelite or a stranger. You shall not be partial in judgment: hear out low and high alike. Fear no man, for judgment is God’s. And any matter that is too difficult for you, you shall bring to me and I will hear it.” (Deut. 1:16-17)

Our Torah portion for this week concludes its call for fairness with another call:

Justice, justice shall you pursue, that you may thrive and occupy the land that the LORD your God is giving you.  (Deut. 16:20)

Tzedek, tzedek tidrof… The Hebrew verb lidrof used here means to be behind, follow after, pursue, persecute, run after. Exactly, justice is something you shall pursue. Not ‘establish’. The Torah is aware of the answer I suggested implicitly at the beginning: that it’s impossible to eliminate injustice completely from the world because it would require to eliminate mercy, love, compassion and put tremendous restrictions on human freedom. God, according to the Torah, has never intended to create a world like that. Probably nobody would want to live in that kind of world except some psychopaths.

Justice is not something that can be decreed by some decree. It’s a never ending process. Injustice then is not a problem that can be fixed the way we can fix a car or airplane: by fixing a system that is working improperly. Justice in society, while being no less complex than an airplane, contains another crucial and incalculable element: freedom of human decision. This element cannot be eliminated.

Yes, some forms of injustice have been eliminated in the course of history, like slavery for example. But it hasn’t been eliminated completely – there are slave auctions in Libya, there are other forms of human enslavement that can be considered slavery – in China, for instance. Let alone North Korea where the entire society is held hostage by a group of insane despots. Nor has slavery been eliminated permanently in places where it was eliminated: there is no guarantee that when things get really bad in the world some of old practices based purely on domination and power will be reestablished, even with the acceptance of entire nations. Thus we should never take for granted what we – as humanity – have achieved.

For the same reasons – freedom of human decision and its fundamental value – neither evil nor the human inclination towards evil has ever disappeared. To get rid of (moral) evil in the world we would have to fix the so-called human nature, as the prophets believed. The Rabbinical view of yetzer hatov – the inclination for good – and yetzer harah – the inclination for evil – is more developed and more useful practically: it doesn’t claim that yetzer hara should be eliminated. According to the rabbinic view on the problem the goal is to employ those bad, impossible to eradicate inclinations, to work towards good purposes. This philosophy is not only positive; it’s also easier to put into practice, when understood properly: it can take a form of rewiring your brain in which you modify your impulses and processes they cause to work for desirable outcomes.

It’s a better approach than hating the evil and injustice in my opinion. Hating evil and injustice is ultimately about hating something in human nature. Thus it is very important to strictly define this thing that supposedly causes all the evil we fight with. It’s very important to define it precisely and make sure that this element is not something that is, in fact, essentially good, like desire for freedom, ambition or even something that is relatively good like rivalry or competitiveness. If something is relatively good it basically belongs to the realm beyond good and evil. It is more of a tool and tools tend to be useful.

We should keep all the above in mind when debating other negative social phenomena we deal with and want to eradicate, like corruption, theft, racism or prejudice. To completely eliminate them we would have to employ similar measures like those we would need to eliminate murder (but because they are lighter offenses, we probably wouldn’t have to implement them in all the realms of human life.) We cannot eliminate erroneous thinking and speaking by law not suppressing freedom of speech and thought. We can minimize it and its negative impact through proper education but only to some extent and to the extent the education we offer is correct – we also cannot completely eliminate errors from our teachings.

As I showed at the beginning, eliminating one kind of evil, one kind of injustice, here and now, would require totalitarian measures. That’s probably one of the reasons for which people obsessed with only one or two particular forms of evil or who very narrowly define what is the worst evil in the world (which often is not the worst, sometimes it is not evil at all) develop tendencies to totalitarian thinking. I believe that part of the proper attitude towards evil and injustice is be able to perceive many different kinds of evil and injustice, and to put them in some sort of hierarchy, as we do with things we consider good and just It doesn’t mean that different people shouldn’t be specialized in fighting particular forms of injustice or evil. They should. But it is also very good and healthy to see the evil, suffering and injustice you are fighting within the context of the evil, suffering and injustice other people are fighting with.

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA


Poradnik, jak wyeliminować zło i niesprawiedliwość

Refleksja nad paraszą Szoftim

Menachem Mirski

Czy możliwe jest całkowite wyeliminowanie przestępczości z naszych społeczeństw?  A może da się wyeliminować tylko jeden rodzaj przestępstw, powiedzmy te najgorsze – morderstwa? Prawdopodobnie jest to możliwe. Można na przykład zamknąć  wszystkich ludzi w oddzielnych celach więziennych. Skonstruujmy nasze społeczeństwa w taki sposób. Wymagałoby to istnienia trzech kast społecznych: więźniów (powiedzmy 90% społeczeństwa), strażników (9%) i różnych administratorów i rządzących (1% albo jeszcze mniej). Gdyby popełniano jakiekolwiek morderstwa, to dochodziłoby do nich przede wszystkim w grupie walczących między sobą o władzę rządzących, którzy byliby jedynymi wolnymi ludźmi w takim społeczeństwie. Morderstwo byłoby zjawiskiem dotyczącym nie więcej niż 1% ludności, a zatem liczba morderstw byłaby prawdopodobnie o wiele niższa niż w naszych współczesnych społeczeństwach. A kogo obchodziłoby, że oni zabijają się nawzajem. Oni, ten 1% ludności, byliby prawdopodobnie najbardziej znienawidzoną grupą w całym społeczeństwie.

Albo może stwórzmy lepszy system. Na przykład w USA 93% osadzonych w więzieniach to mężczyźni. Znaczna większość morderców była już wcześniej uwikłanych w jakiegoś rodzaju działalność kryminalną. Wprowadźmy więc kodeks karny, zgodnie z którym nawet najmniejsze przestępstwo będzie karane dożywotnim więzieniem. Bądźmy wspaniałomyślni i stwórzmy inny kodeks karny dla kobiet, które stanowią tylko malutką mniejszość wszystkich kryminalistów, spożywają mniej alkoholu i biorą mniej narkotyków, które są bezpośrednią przyczyną wielu przestępstw z użyciem przemocy; w przypadku kobiet zachodzi też mniejsze ryzyko recydywy.  Kobiety radzą sobie też przeciętnie lepiej w szkole i rzadziej bywają bezdomne. Jest wiele argumentów przemawiających za tym, że w kwestii przestępstw nie powinny być traktowane równie ostro, co mężczyźni.

Stwórzmy tego rodzaju system społeczny. Praktycznie zniknęłyby wtedy nie tylko morderstwa, ale również wiele przestępstw mniejszego kalibru. Na czym więc polega problem, dlaczego nie możemy tego zrobić?

Czytana w tym tygodniu porcja Tory zaczyna się od wezwania do ustanowienia instytucji strzegących przestrzegania prawa: sędziów (wodzów, hebr. szoftim) i urzędników (hebr. szotrim):

Sędziów i urzędników ustanowisz sobie we wszystkich bramach twoich, które Wiekuisty, Bóg twój, da tobie w pokoleniach twoich, aby sądzili lud sądem sprawiedliwym. (Pwt 16, 18)

Bezpośrednio po tym Tora wymienia podstawowe zasady rządów prawa:

Nie skrzywiaj prawa, nie uwzględniaj osoby, a nie bierz wziątku, bo wziątek zaślepia mądrych i plącze słowa sprawiedliwych. (Pwt 16, 19)

Tutaj Tora zabrania przekupstwa, ale zasady sprawiedliwego procesu są omawiane w innym jej miejscu:

Nie czyńcie krzywdy w sądzie, nie uwzględniaj osoby biednego, ani uszanuj osoby możnego; sprawiedliwe sądź bliźniego twego. (Kpł 19, 15)

albo na początku księgi Powtórzonego Prawa:

I rozkazałem sędziom waszym podówczas, mówiąc: Wysłuchajcie między bracią waszą, i rozsądzajcie sprawiedliwie między człowiekiem a powinowatym jego, a cudzoziemcem przy nim. Nie uwzględniajcie osób na sądzie; tak małego jako wielkiego wysłuchajcie; nie obawiajcie się nikogo, albowiem sąd od Boga jest; sprawę zaś, która by za trudną była dla was, odnieście do mnie, a przesłucham ją.  (Pwt 1, 16-17)

Nasza porcja Tory na ten tydzień kończy swoje wezwanie o sprawiedliwość jeszcze innym apelem:

Za sprawiedliwością, za sprawiedliwością podążaj, abyś żył i posiadał ziemię, którą Wiekuisty, Bóg twój, oddaje tobie. (Pwt 16, 20)

Cedek, Cedek tidrof… Użyty tu hebrajski czasownik lidrof oznacza być z tyłu, iść za czymś, podążać za czymś, prześladować, gonić za czymś. Dokładnie – sprawiedliwość jest czymś, za czym będziesz podążać. A nie czymś, co „ustanowisz”. Tora zdaje sobie sprawę z odpowiedzi, którą zasugerowałem implicite na początku: że całkowite wyeliminowanie niesprawiedliwości ze świata jest niemożliwe, gdyż wymagałoby to wyeliminowania litości, miłości i współczucia i nałożyłoby to ogromne ograniczenia na ludzką wolność. Bóg, według Tory, nigdy nie zamierzał stworzyć takiego rodzaju świata. Prawdopodobnie nikt nie chciałby żyć w takim świecie za wyjątkiem jakichś psychopatów.

Sprawiedliwość nie jest czymś, co można zarządzić za pomocą jakiegoś dekretu. Jest to nigdy niekończący się proces. Niesprawiedliwość nie jest zatem problemem, który można naprawić w taki sposób, w jaki możemy naprawić samochód albo samolot: poprzez naprawę nieprawidłowo działającego systemu. Sprawiedliwość społeczna, choć jest nie mniej skomplikowana niż samolot, zawiera w sobie inny kluczowy i nieobliczalny element: wolność ludzkich decyzji. Tego elementu nie da się wyeliminować.

Owszem, pewne formy niesprawiedliwości zostały wyeliminowane na przestrzeni historii – jak choćby niewolnictwo. Ale nie zostało ono wyeliminowane całkowicie – są targi niewolników w Libii, dochodzi też do innych form ludzkiego zniewolenia, które mogą być uznane za niewolnictwo – na przykład w Chinach. Nie wspominając już o Korei Północnej, gdzie całe społeczeństwo jest zakładnikiem grupy szalonych despotów. Niewolnictwa nie wyeliminowano też na trwałe w miejscach, gdzie zostało ono zniesione; nie ma gwarancji, że kiedy sprawy na świecie przyjmą bardzo zły obrót, niektóre dawne praktyki oparte wyłącznie na dominacji i władzy nie zostaną przywrócone, nawet za przyzwoleniem całych narodów. A zatem nie powinniśmy nigdy lekceważyć tego, co udało nam się – jako ludzkości – osiągnąć.

Z tych samych powodów – czyli ludzkiej wolności podejmowania decyzji i jej fundamentalnej wartości – ani zło, ani ludzka skłonność do zła nigdy nie zniknęły. Żeby pozbyć się (moralnego) zła na świecie, musielibyśmy naprawić tak zwaną ludzką naturę, jak uważali prorocy. Rabiniczne poglądy w sprawie jecer hatow – skłonności do dobra – i jecer hara – skłonności do zła – są bardziej rozwinięte i bardziej przydatne z praktycznego punktu widzenia: nie twierdzą, że jecer hara powinna zostać wyeliminowana. Zgodnie z poglądami rabinicznymi w tej kwestii celem jest wykorzystanie owych złych, niemożliwych do wykorzenienia skłonności w taki sposób, aby działały na rzecz dobrych celów. Filozofia ta, poza tym iż ma pozytywny charakter, jest również łatwiejsza do wdrożenia w życie, kiedy odpowiednio się ją zrozumie: może przybrać formę „przeprogramowania” swojego mózgu, tak aby zmodyfikować swoje odruchy i wywoływane przez nie procesy w taki sposób, żeby działały na rzecz osiągnięcia pożądanych rezultatów.

W moim przekonaniu jest to lepsze podejście niż nienawidzenie zła i niesprawiedliwości. Nienawidzenie zła i niesprawiedliwości sprowadza się ostatecznie do nienawidzenia czegoś należącego do ludzkiej natury. A zatem bardzo ważne jest, żeby ściśle zdefiniować tę rzecz, która ponoć wywołuje całe zło, z którym walczymy. Bardzo ważne jest, żeby precyzyjnie ją zdefiniować i upewnić się, że ten element nie jest czymś, co w rzeczywistości jest w swej istocie dobre, tak jak pragnienie wolności czy ambicja, albo nawet czymś relatywnie dobrym, tak jak rywalizacja czy współzawodnictwo. Jeśli coś jest relatywnie dobre, to zasadniczo należy do sfery leżącej poza dobrem i złem. Jest to bardziej rodzaj narzędzia, a narzędzia bywają często pożyteczne.

Powinniśmy pamiętać o wszystkich wyżej opisanych kwestiach, kiedy dyskutujemy nad innymi negatywnymi zjawiskami społecznymi, z którymi się zmagamy i które chcemy wykorzenić, takimi jak korupcja, kradzieże, rasizm albo uprzedzenia. Aby kompletnie je wyeliminować, musielibyśmy zastosować podobne rozwiązania jak te, które byłyby potrzebne do wyeliminowania morderstw (ale, jako że są to lżejsze przewinienia, prawdopodobnie nie musielibyśmy wprowadzać ich we wszystkich sferach ludzkiego życia). Nie możemy prawnie wyeliminować błędnych form myślenia i mówienia, nie ograniczając przy tym wolności myśli i wypowiedzi. Możemy zminimalizować je i ich negatywne skutki poprzez odpowiednią edukację, ale tylko do pewnego stopnia i w takim stopniu, w jakim oferowana przez nas edukacja będzie odpowiednia – nie możemy też całkowicie wyeliminować błędów z naszego nauczania.

Tak jak pokazałem na początku, wyeliminowanie jednego rodzaju zła, jednego rodzaju niesprawiedliwości tutaj i teraz wymagałoby totalitarnych rozwiązań. Jest to prawdopodobnie jeden z powodów, dlaczego ludzie, którzy  mają obsesje na punkcie tylko jednego albo dwóch konkretnych rodzajów zła albo którzy bardzo wąsko definiują, co jest najgorszym złem na świecie (a co często nie jest najgorszym złem, a czasem w ogóle nie jest czymś złym), wykształcają w sobie skłonność do totalitarnego myślenia. Sądzę, że częścią odpowiedniego nastawienia wobec zła i niesprawiedliwości jest zdolność postrzegania wielu różnych rodzajów zła i niesprawiedliwości i umieszczenie ich w jakiegoś rodzaju hierarchii, tak jak robimy to z rzeczami, które uważamy za dobre i sprawiedliwe. Nie oznacza to, że różni ludzie nie powinni się specjalizować w walce z konkretnymi rodzajami niesprawiedliwości albo zła. Powinni. Ale bardzo dobre i zdrowe jest również postrzeganie zła, cierpienia i niesprawiedliwości, z którymi walczymy, w kontekście zła, cierpienia i niesprawiedliwości, z którymi walczą inni ludzie.


Szabat szalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA


Tłum. Marzena Szymańska-Błotnicka


The importance of human experience

Thoughts on parashat Ekev

Menachem Mirski

This week’s Torah portion includes a beautiful vision of the Promised Land, spoken through the mouth of Moses on the eve of its conquest:

For the LORD your God is bringing you into a good land, a land with streams and springs and fountains issuing from plain and hill; a land of wheat and barley, of vines, figs, and pomegranates, a land of olive trees and honey; a land where you may eat food without stint, where you will lack nothing; a land whose rocks are iron and from whose hills you can mine copper. When you have eaten your fill, give thanks to the LORD your God for the good land which He has given you. (Deuteronomy 8:7-10)

Rabbinic minds developed this vision of Eretz Israel by exceedingly idealizing the Promised Land. For example, Rabbeinu Bachya believed that the land of Israel, as well as Jerusalem itself in particular, contained all six climates of the world, which rendered the land’s climate as marvelous. Gaon of Vilna believed that the land of Israel contained all possible minerals and all the plants people needed, so there was no need to import anything. The rabbis, however, idealized the land of Israel even more. The nineteenth-century rabbi of Bratislava, Moses Schreiber, in his work Chatam Sofer wrote that fruits of Eretz Israel were tremendously large, as, for example, wheat grains the size of ox kidneys and lentils the size of gold dinars. Rabbi Shlomo Efraim Luntschitz, who lived at the turn of the 16th and 17th centuries, in his work Kli Yakar claimed that Eretz Israel does not need storage cities; it always has abundance, and there is no need to save from one year to another – its crop is blessed every year, without a break.  Other 19th and 20th-century commentators, such as Jehuda Arie Leib Alter and Shabbatai HaKohen, have argued, for example, that bread made from grains of the Land of Israel has miraculous properties: it can be eaten in infinite amounts, without fear of gaining weight.

There was a disagreement regarding whether the streams and fountains could itself provide enough water for irrigation of fields. 13th century French commentator, Hezekiah ben Manoah, known as Chizkuni, believed that the abundance of water in these streams and fountains depend on rainfall, thus each individual will have to trust in God’s grace for his water. Nachmanides, however, saw a natural blessing in them and that they carry enough moisture to every place it is needed, therefore the land needed no rivers, nor a specific ‘water engineering’.

The first Zionists emigrating to Eretz Israel in the nineteenth and twentieth centuries found out how true all these visions were. These visions do not correspond to reality even today: yes, Israel is a very developed country, abundant in various goods, but all this is the result of hard work of many generations. These rabbinical visions actually teach us how important human experience is when it comes to knowing and judging reality, and how easy it is to make a mistake when one does not have such an experience. These commentators have spent their entire lives in a different world, in Europe, only fantasizing about the Promised Land. The same is often true today, due to instant access to information on everything that is happening anywhere in the world: people are constantly tempted to form and express themselves their opinions about places and countries, having in fact no idea about the reality of these places. Let it be a lesson of restraint for us; let us be restrained in our words, concepts and recipes for the life of human communities who live in other countries and on different continents.


Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.


 Znaczenie ludzkiego doświadczenia

Refleksja nad paraszą Ekew


Menachem Mirski

Porcja Tory na ten tydzień zawiera piękną wizję Ziemi Obiecanej, wypowiedzianą ustami Mojżesza w przededniu jej podbicia:

Albowiem Pan, Bóg twój, wprowadzi cię do ziemi pięknej, ziemi obfitującej w potoki, źródła i strumienie, które tryskają w dolinie oraz na górze – do ziemi pszenicy, jęczmienia, winorośli, drzewa figowego i granatowego – do ziemi oliwek, oliwy i miodu – do ziemi, gdzie nie odczuwając niedostatku, nasycisz się chlebem, gdzie ci niczego nie zabraknie – do ziemi, której kamienie zawierają żelazo, a z jej gór wydobywa się miedź. Najesz się, nasycisz i będziesz błogosławił Pana, Boga twego, za piękną ziemię, którą ci dał. (Pwt 8:7-10)

Rabiniczne umysły rozwinęły tę wizję Erec Israel niezwykle idealizując ziemię obiecaną. Przykładowo, Rabbeinu Bachja wierzył, że ziemia Izraela, jak i sama Jerozolima w szczególności, zawiera wszystkie sześć klimatów świata, co czyniło ogólny klimat kraju zjawiskowym, cudownym. Gaon z Wilna wierzył, że ziemia Izraela zawierała wszystkie możliwe minerały i wszystkie niezbędne człowiekowi rośliny, dzięki czemu nie trzeba było niczego importować. Rabini jednak idealizowali ziemię Izraela jeszcze bardziej. XIX wieczny rabin Bratysławy, Moses Schreiber, w swoim dziele Chatam Sofer pisał, że owoce Erec Israel były niezwykle duże, jak na przykład ziarna pszenicy wielkości nerek wołu i soczewica wielkości złotych dinarów. Żyjący na przełomie wieków XVI i XVII praski rabin Szlomo Efraim Luntschitz, w swoim dziele Kli Jakar twierdził, że Eretz Israel nie potrzebuje ‘miast magazynowych’; zawsze jest wszystkiego pod dostatkiem i nie ma potrzeby robienia zapasów z roku na rok – plony są w tej ziemi zawsze i nieprzerwanie błogosławione. Natomiast inni, XIX i XX wieczni komentatorzy, jak Jehuda Arie Leib Alter czy Shabbatai HaKohen, twierdzili na przykład, że chleb produkowany ze zbóż Ziemi Izraela ma cudowne właściwości: nie można od niego utyć i można go jeść w bezgranicznych ilościach.

Nie było zgody co do tego, czy owe strumienie i fontanny tryskające tu i ówdzie mogą zapewnić wystarczającą ilość wody do nawadniania pól. XIII-wieczny komentator francuski, Ezechiasz ben Manoach, znany jako Chizkuni, uważał, że obfitość wody w strumieniach i fontannach Izraela zależy od opadów deszczu, dlatego każdy człowiek będzie musiał ufać Bożej łasce w kwestii dostępnej wody. Nachmanides jednak widział w nich naturalne błogosławieństwo i twierdził, że niosą wystarczającą ilość wilgoci do każdego miejsca, w którym jest potrzebna, dlatego ziemia ta nie potrzebowała rzek, ani specyficznych systemów.

O tym, jak prawdziwe były te wszystkie wizje przekonali się pierwsi syjoniści emigrujący do Erec Israel w XIX i XX wieku. Wizje te nie przystają do rzeczywistości także dziś: owszem Izrael jest krajem niezwykle rozwiniętym i obfitującym w dobra, ale wszystko to jest plonem ciężkiej pracy wielu pokoleń. Owe wizje rabiniczne, pouczają nas tak naprawdę o tym, jak ważnym elementem w poznaniu i sądzeniu rzeczywistości jest ludzkie doświadczenie, i jak łatwo o błąd, gdy się takiego doświadczenia nie ma. Wspomniani komentatorzy spędzili całe swoje życie w innym świecie, w Europie, o Ziemi Obiecanej, niestety, jedynie fantazjując. Podobnie rzecz ma się współcześnie. Jest to spowodowane błyskawicznym dostępem do informacji na temat wszystkiego co się gdziekolwiek na świecie dzieje: ludzie stale mają pokusę wypowiadania się i formowania sobie opinii o miejscach i krajach o których rzeczywistości nie mają tak naprawdę żadnego pojęcia. Niech więc będzie to dla nas lekcja powściągliwości, w naszych słowach, koncepcjach i receptach na życie społeczności ludzkich, którzy żyją w innych krajach i na różnych kontynentach.

Szabat szalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.


Finish What You Start

Thoughts on Parashat Matot-Massei

Menachem Mirski

“Two things are infinite: the universe and human stupidity; and I’m not sure about the universe,” Albert Einstein reportedly said. He also said that “Nothing happens until something moves.” Indeed, constant movement seems to be the essence of everything. This is one of the few empirical truths we should also consider as normative. To stop, to do nothing, is a fundamental violation of the principle that governs the entire universe. If you violate this principle, if you stop, you won’t have to wait long for the consequences.

In the story from this week’s parasha, two of the Israelite tribes did, in fact, try to stop short. After settling in the favorable piece of land on the eastern side of the Jordan River, Reubenites and Gadites decided that they didn’t have to conquer the Promised Land, that they could just stay where they were – it was good enough:

The Reubenites and the Gadites owned cattle in very great numbers. Noting that the lands of Jazer and Gilead were a region suitable for cattle, the Gadites and the Reubenites came to Moses, Eleazar the priest, and the chieftains of the community, and said, “Ataroth, Dibon, Jazer, Nimrah, Heshbon, Elealeh, Sebam, Nebo, and Beon— the land that the LORD has conquered for the community of Israel is cattle country, and your servants have cattle. It would be a favor to us,” they continued, “if this land were given to your servants as a holding; do not move us across the Jordan.” (Num 32:1-5)

Upon hearing their plea, Moses rebukes them saying that they were committing the same sin as the Isrealites when they took the advice of the spies who, after exploring the Promised Land, discouraged all the people of Israel from conquering it, which resulted in God punishing them with an additional 40 years of wandering in the desert.

After Moses reminded them of this punishment (Num 32:10-14), the Gadites and Reubenites humble themselves under the Divine “threat”. They assure both Moses and God that although they will secure the well-being of their families and flocks in territories already conquered on the eastern side of the Jordan river, they will join their brethren in the conquest of “the core part” of the Promised Land, located on the west side of the river. The promise they make ultimately dismisses the Divine wrath.

This Divine anger is a punishment that happens when we withdraw from an effort, and this is how the story can be understood today. The principle of the story being: never stop halfway along the path you have taken, even if what you have achieved is satisfying enough. Be true to your original goals and intentions and follow through. Do not be fooled by temporary prosperity and stability, because what you already perceive as your reward may, in the near future, in fact, become a punishment. At best, you will plunge into boredom. Then you will regret not taking the next step. You will regret that you lacked the courage and wonder what you could have achieved, especially if the opportunity disappears. Also, never set a goal of just being happy, because that doesn’t really mean anything and what is worse is you can be sure that you are unaware of what will actually make you happy unless you continue to make, work toward and achieve your goals. Happiness is a feeling that accompanies our achievements. We achieve happiness when we achieve the goals we have set ourselves and even if you are unable to ever “feel” happy you will have a sense of accomplishment, of making a difference in the world. We are fundamentally narrative creatures; the essence of our existence is to constantly move forward. The only end point is death. Even if we are very successful and achieve all our goals, the moment we achieve them, we envision the next ones (if we don’t we must envision them). In all you do, reach for the Promised Land and don’t stop… ever, reaching… because none of our goals are, in fact, final.

Shabbat shalom

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.


Nie zatrzymuj się w połowie drogi

Refleksja nad paraszą Matot-Masei

 Menachem Mirski

“Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat oraz ludzka głupota, choć nie jestem pewien co do tej pierwszej”. – powiedział ponoć Albert Einstein. Einstein powiedział też, iż „Nic się nie dzieje, dopóki coś się nie poruszy”. W istocie, ciągły ruch wydaje się być istotą wszystkiego co istnieje we wszechświecie. Jest to jedna z niewielu prawd empirycznych, które powinniśmy uznać również za normatywne. Zatrzymanie się, nie robienie niczego, jest fundamentalnym naruszeniem zasady rządzącej całym wszechświatem. Jeśli naruszysz tę zasadę i przestaniesz robić cokolwiek, nie będziesz musiał długo czekać na konsekwencje.

W historii z naszej paraszy na ten tydzień, dwa spośród izraelskich plemion próbują się zatrzymać i poprzestać na tym, co już mają. Po osiedleniu się na dogodnym kawałku ziemi po wschodniej stronie Jordanu, Rubenici i Gadyci zdecydowali, że nie muszą podbijać Ziemi Obiecanej, że mogą po prostu pozostać tam, gdzie są:

Rubenici i Gadyci posiadali liczne i bardzo duże stada. Gdy ujrzeli krainę Jezer i Gilead, uznali, że ta okolica nadaje się bardzo do hodowli bydła. Podeszli więc i tak mówili do Mojżesza, kapłana Eleazara i książąt społeczności: «Atarot, Dibon, Jazer i Nimra, Cheszbon, Eleale, Sibma, Nebo i Beon, kraj, który Wiekuisty oddał społeczności Izraela, nadaje się szczególnie do hodowli bydła, a twoi słudzy posiadają [wiele] bydła». Potem mówili dalej: «Jeśli darzysz nas życzliwością, oddaj tę krainę w posiadanie sługom swoim. Nie prowadź nas przez Jordan! (Lb 32:1-5)

Mojżesz usłyszawszy tę prośbę gani ich, mówiąc, że popełnili ten sam grzech, co Izraelici, którzy posłuchali rady szpiegów powracających z Ziemi Obiecanej, którzy zniechęcili cały lud Izraela do jej podboju, w rezultacie czego Bóg ukarał ich dodatkowymi 40 latami wędrówki po pustyni. Po tym, jak Mojżesz przypomina im o tej karze (Lb 32:10-14), Gadyci i Rubenici korzą się pod tą groźbą. Zapewniają zarówno Mojżesza, jak i Boga, że chociaż zapewnią byt rodzinom oraz stadom na terenach już podbitych, po wschodniej stronie Jordanu, dołączą do swoich braci w podboju „zasadniczej części” Ziemi Obiecanej, położonej po zachodniej stronie Jordanu. Obietnica ta ostatecznie oddala Boski gniew.

Ów Boski gniew jest karą, która spotyka nas zawsze gdy cofamy się przed wysiłkiem i w taki sposób można rozumieć tę historię dzisiaj. Zasada płynąca z takiego jej rozumienia brzmiałaby następująco: nigdy nie zatrzymuj się w połowie drogi, którą sobie obrałeś, nawet wtedy (lub zwłaszcza wtedy), kiedy to co osiągnąłeś już cię satysfakcjonuje. Pamiętaj o swoich pierwotnych celach i zamierzeniach, i podążaj za nimi. Nie daj się zwieść tymczasowemu dobrobytowi i stabilizacji, bowiem to, w czym już widzisz swoją nagrodę, może w niedalekiej przyszłości stać się dla ciebie karą. W najlepszym przypadku – pogrążysz się w nudzie. Wtedy będziesz żałował, że nie zdecydowałeś się na następny krok. Będziesz żałował, że zabrakło ci odwagi i że nie poszedłeś dalej, zwłaszcza jeśli takowa możliwość przestała istnieć. Nigdy też nie stawiaj sobie za cel być po prostu szczęśliwym, bo to nic nie znaczy (i możesz nawet nie być całkowicie świadomym tego, co naprawdę uczyni cię szczęśliwym). Poczucie szczęścia jest uczuciem towarzyszącym naszym osiągnięciom: mamy je wtedy, gdy osiągamy cele, które sobie założyliśmy. Jesteśmy z gruntu istotami “narracyjnymi”: istotą naszej egzystencji jest ciągłe przemieszczanie się z punktu A do punktu B. Jeśli przestaniemy to robić i zatrzymamy się w jakimś punkcie na dłuższy czas, zostaniemy wkrótce ukarani, ponieważ odrzuciliśmy rozwój. Jedynym punktem końcowym w życiu jest śmierć. Nawet jeśli jesteśmy pełni sukcesów i osiągamy wszystkie założone przez nas cele, w momencie, gdy je osiągamy, widzimy już następne (a jeśli ich nie widzimy, to powinniśmy). A zatem nigdy nie ustawajmy w naszych dążeniach i celach, ponieważ żadne z nich nie są w rzeczywistości ostateczne.

Szabat szalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.

Parashat Pinchas

Not in an Earthquake You Will Find Me but in a Soft, Murmuring Sound

Thoughts on Parashat Pinchas


Menachem Mirski

Is there a general rule of how we should deal with evil? Should we fight back, respond with poker face or with doing good to an evildoer, hoping that he will become aware of the wickedness of his behavior and will return to the right path? The answers to these questions are dependent on what we believe about the nature of evil: does evil exist objectively? Or maybe certain human actions are only evil ‘in our eyes’ – we only perceive them as evil and call them so. It also depends on what we believe about bad people: can someone be evil simply by nature or are the so-called bad people merely misguided?

Generally speaking, this is an endless debate, with lots of arguments for and against this and that position. It is good, however, to have an elaborated opinion on that topic because we never know when we find ourselves interacting with, God forbid, real, genuine evil. Thus, let us, religious Jews, look into the Torah for hints, especially because our Torah portion for this week also deals with this problem.

Our parasha starts with the story of Pinchas’ divine reward. Pinchas, grandson of Aaron, was rewarded with the eternal priesthood for killing another Israelite – the Simeonite prince Zimri – as well as the Midianite princess who was his paramour. It all happened after “the Israelite people profaned themselves by whoring with the Moabite women, who invited the people to the sacrifices for their god” (Numbers 25:1-2). Although that may sound at least controversial to our modern ears, both our Sages and biblical commentators believe that the slaying of Zimri was correct. Not recommended, but correct. Halachically speaking it was the case of halacha ve’ein morin ken – a halacha we do not teach. Although our sages in tractate Sanhedrin consider excommunicating Pinchas for his deed, commentators like Rashi, Ramban, Kli Yakar portray Pinchas as a hero, who actually deserves praise because he did the right thing risking his own life for the sake the Torah.

Therefore, what Pinchas did was correct, but the act of execution itself was beyond the norms of Jewish ethics and Jewish law. The story of Pinchas is often compared to the one of prophet Elijah, who killed 450 prophets of Baal, as we find in I Kings 18:40:

Then Elijah said to them, “Seize the prophets of Baal, let not a single one of them get away.” They seized them, and Elijah took them down to the Wadi Kishon and slaughtered them there. (I Kings 18:40)

Right after that Elijah runs away from king Ahab, because his wife, Jezebel, swears to avenge the murdered prophets and kill him. But Elijah’s behavior goes beyond fearing for his life. He is indeed very sorrowful in the aftermath of what he did. Being hungry and parched he wishes to die on the desert:

Frightened, he fled at once for his life. He came to Beer-sheba, which is in Judah, and left his servant there; he himself went a day’s journey into the wilderness. He came to a broom bush and sat down under it, and prayed that he might die. “Enough!” he cried. “Now, O LORD, take my life, for I am no better than my fathers.” He lay down and fell asleep under a broom bush. Suddenly an angel touched him and said to him, “Arise and eat.” He looked about; and there, beside his head, was a cake baked on hot stones and a jar of water! He ate and drank, and lay down again. (I Kings 19:3-6)

Elijah is on his way to mount Horeb (Sinai). He goes there for 40 days and 40 nights because he wishes to relive the Sinai experience and return to what is the proper, Divine path. God saves Elijah’s life and shows him His ways:

“Come out,” He called, “and stand on the mountain before the LORD.” And lo, the LORD passed by. There was a great and mighty wind, splitting mountains and shattering rocks by the power of the LORD; but the LORD was not in the wind. After the wind—an earthquake; but the LORD was not in the earthquake. After the earthquake—fire; but the LORD was not in the fire. And after the fire—a soft murmuring sound. (I Kings 19:11-12)

The passage above tells us what are the ways of the Holy One and how should people who follow His ways conduct. Even though all these phenomena were caused by the Divine power, God was not in them; God was not in the wind, nor in the earthquake, nor in the fire. God was in this what happened at the end – He was in a soft, murmuring sound. This is to teach us that in God’s eyes the appropriate action involves calmness and forethought.

In that kind of considerate, calm and patient manner we should approach evil, which exists objectively. Generally speaking, it means that we should never allow evil to dominate our minds and our behavior. The rest depends on the situation. Sometimes we need to fight back, sometimes we need to remain indifferent and sometimes we need to respond to evil with good. Everything depends on the magnitude of evil and the power dynamic between the parties involved: if power is on our side and our life and well being is not endangered, then we definitely have a luxury to respond to evil with good. If the situation is equal, it’s usually better to retain poker face and negotiate, to try to take someone away from the wrong path, to stave off bad intentions and plans. If power is on the side of evil doers, we don’t have much of a choice, and that was basically the case of Pinchas.

The kind of killing that Pinchas or Elijah did was not justified already in rabbinic times, let alone today – it would be considered a murder. But both stories contain one more message: every social conflict that escalates can reach its tipping point after which there is no return. After reaching that point there is only violence and this violence becomes justified in the eyes of each party that decides it is the last resort. We have no a priori knowledge about when this tipping point will be reached. Therefore, in our turbulent times, we need to at least hear the arguments of ‘the other side’ and treat them seriously, for the sake of peace. The more we do in this matter, the better. Even though peace can be sometimes sacrificed for the sake of truth, it is still in the interest of each party – peace is in the interest of all humanity and above all the “tribal” interests.

Shabbat shalom!

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA.
Menachem Mirski is a Polish born philosopher, musician, scholar and international speaker. He earned his Ph.D. in Philosophy and is currently studying to become a Rabbi at the Ziegler School of Rabbinic Studies. His current area of interests focus on freedom of expression and thought as well as the laws of logic as it pertains to the discourse of ideology and social and political issues. Dr. Mirski has been a leader in Polish klezmer music scene for well over a decade and his LA based band is called Waking Jericho.