Smak Tory – o znakach kantylacji


Wykład Miriam Klimovej z dnia 22.07.2020.
Kolejny  z serii wykładów poświęconych modlitwie prowadzonych przez Miriam Klimovą, studentkę rabinacką Israeli Rabbinic Program at Hebrew Union College – Jewish Institute of Religion, Jerusalem, Israel.
Cedaka צדקה
Polska – Związek Postępowych Gmin Żydowskich nr konta: 47 1240 1040 1111 0010 3311 7066 Bank Pekao S.A. Tytuł: Darowizna na cele statutowe

Zrealizowano przy wsparciu Dutch Humanitarian Fund



Rabbi Dr Walter Rothschild

I have met Pinchas many times. There seems indeed to be a Pinchas in almost every community I have served! He (or she) is enormously enthusiastic, deeply committed, impulsive, with a tendency to swift and extreme action that is not always thought through properly. They mean well and they know that they are doing God’s work and that God is on their side. Some of them even become rabbis or, at least, people who know that they know more than rabbis do! With the deepest respect, they can also be a pain in the backside.

Actually Pinchas himself was a pain in both the front and back side – for at the end of last week’s sidra (in Numbers 25:6-8) he gets up and on his own initiative spears a couple while they are ‘in flagrante‘ – the Israelite man through his back (he was clearly on top) and the Midianite woman through her belly. The Torah even makes a joke out of it – he goes into the ‘Kubah‘ – a word which only appears here and means a sort of large ceremonial tent – and he spears the unfortunate pair, in their terminal coitus interruptus, through the ‘Kubah‘ – a word which only appears twice in the Torah but here means stomach or belly. The provocation had been extreme – many of the Israelites, who were now living in Shittim, began to take up with the local Moabite women and even to join them in their ritual worship of ‘Baal Peor‘ – presumably the local god of the Mount Peor referred to in Numbers 23:28, where Balak and Bilaam look down on the desert. ‘Peor‘ itself means ‘wide’ or ‘open’. God is naturally angry that the Israelites are following pagan customs – joining in the ritual sacrificial meals of animals sacrificed to the idol of Baal and, especially, joining in the erotic coupling which was apparently intended to symbolise the human-divine relationship in pagan cults.

There are some brief but very violent and brutal verses dealing with the way the guilty are to be punished (25:4-5) – and then at precisely this moment an Israelite (Zimri) chooses to come very publicly, provocatively with a Midianite woman (Cozbi); It is not quite clear which tent they use for their fornication – the Israelites are sitting and wailing at the entrance to the Mishkan, the Tent of Meeting – the ‘Ohel Mo’ed‘. Do this pair actually use the ‘Ohel Mo’ed‘ as the Kubah and the place for their tryst? If so they would be desecrating it – but not as much as does Pinchas who, in his zeal, murders two human beings in hot blood and thus spills human blood within the holy tent…… To put it briefly, the situation is a real mess, a crisis. And this is not counting the political fallout at the murder of a Midianite princess, a chieftain’s daughter.

Maybe this is the reason why the rabbis chose to split the Sidrot precisely here, in the middle of the narrative. To give everyone a chance to get their breath back, to wonder for a week how the story would continue next Shabbat. To calm down.

But the reaction takes one’s breath away. God says to Moses that his great-nephew (for Pinchas is a grandson of Aharon) has done a good job and everyone should be proud of him! Although he is already in the priestly line, his priestly status and that of his descendants is now guaranteed for ever. (Incidentally a Cohen is of course meant to avoid any contact with a human corpse and human blood, which would make him unclean – maybe he was able to use a long spear and avoid getting splashed?) God even says that what Pinchas has done makes him deserving of ”My covenant of Shalom” – ‘Briti Shalom’. God stops the plague.

In Chapter 26 there comes another census, the counting done this time by Eleazar, Pinchas’ father, and this time the intention is to find out how many men of military age (over 20) are available – for none of the young men were alive when Moses and Aharon had carried out the first census in the desert of Sinai – except for Caleb and Joshua. It is indeed time for a change at the top and Moses is commanded to prepare for his own ‘removal from office’ and to appoint Joshua as his successor, with the approval of Eleazar the High Priest. Eleazar succeeded Aharon and Joshua will succeed Moshe – the only difference being that Eleazar was the son of Aharon but Joshua is not related to Moses at all.

In Numbers 31:6 an Israelite army is sent to fight with the Midianites; Pinchas is sent as the first ‘military chaplain’, so to speak, ”with the holy vessels and the trumpets for the alarm in his hand.” He is not armed, this time, with any weapons, only with equipment for the rituals and for communication. Presumably it is felt that he is young and fit and will not be afraid at the sight of blood. Is this a form of promotion or demotion? It is still his father Eleazar to whom the people must bring the booty. The story is an unpleasant one and one must question what role Pinchas really plays in this.

So what is going on? What is God trying to tell Moses, and his nephew, Pinchas’ father? What is he trying to tell the people? That sitting at the entrance of the Tent of Meeting and wailing about the situation is not enough, that one must DO something? Take action, even, if necessary, violent action? I think many of us feel uncomfortable with this thought. Judaism is not a form of Pacifism, we understand the need for defensive wars when necessary and it is even a ‘Milchemet Mitzvah‘ to take part in one – in this case, however, the threat against the Israelites is a spiritual one, not a physical one; their beliefs in an invisible, sole God are being challenged by exposure to the delights of pagan polytheism, to material and physical indulgence – this is a desperate situation, certainly, but does it justify a massacre? Unfortunately world history is filled with occasions where one group felt justified in massacring another group simply for holding the ‘wrong’ beliefs and this phenomenon has not yet gone away – here, in these chapters, we find to our discomfort that Jewish history – or better, ancient Israelite history – is not wholly free either of such concepts and incidents.

As Jews we have sometimes – too often – been confronted with the existential question: ‘What are you prepared to die for?’ – and many Jews faced martyrdom rather than baptism, for example. The other side of the same question would be: ‘What are you prepared to kill for?” Hopefully most of us will never be confronted with this in a concrete sense but I recently had a debate with a worshipper in Berlin who did not approve of a prayer for the Israel Defence Forces in the synagogue – ”You might just as well go back to blessing cannons!” he said. I disagreed. There are, at this moment, young men and women whose duty it is to protect and defend – if necessary, and under strict controls and conditions, with violence, with weapons, so that others can continue to live their lives as Jews in (relative) peace. Not because the others necessarily want us to adopt their religion, but because they want us to abandon our own – or see no reason why we should live if we have our specific religion. It is a nasty problem and so far it shows no sign of going away and we see the beginnings already back in the Bible.

Pinchas is NOT a role model for us all but he is a man who takes the initiative to do what he considers to be the right thing. This, at least, we should respect, even if we find his methods too extreme for more ‘normal’ times.

Shabbat Shalom,

Rabbi Dr. Walter Rothschild



Wykład Miriam Klimovej z dnia 08.07.2020.
Kolejny  z serii wykładów poświęconych modlitwie prowadzonych przez Miriam Klimovą, studentkę rabinacką Israeli Rabbinic Program at Hebrew Union College – Jewish Institute of Religion, Jerusalem, Israel.
Cedaka צדקה
Polska – Związek Postępowych Gmin Żydowskich nr konta: 47 1240 1040 1111 0010 3311 7066 Bank Pekao S.A. Tytuł: Darowizna na cele statutowe

Zrealizowano przy wsparciu Dutch Humanitarian Fund


Focus on things within your impact not on your feelings regarding things

Thoughts of Parashat Balak


Menachem Mirski



Technological progress and the speed of information exchange in the modern world has had many advantages. We have at hand basically whatever we need: we can buy almost anything we want within minutes and have it in our hand the next day, we can order tickets to visit countries we have never been and book hotel rooms for when we are there, we can obtain any movie/book/information/knowledge we want immediately. We can even find our life partner without leaving home.

There are downsides. It’s enough to open the news or any of the social media platforms to find information that raises our blood pressure, makes us frightened, frustrated, angry or even depressed and it is not always easy to get over. Depending on the importance of the “bad news” it may take some time until we find our peace of mind again.

In this week Torah portion, Balak, the King of Moab, finds information that disturbs and frightens him. Everything happens after the Israelites pitched tents on the plains of Moab on the other side of Jordan, opposite Jericho:

Balak son of Zippor saw all that Israel had done to the Amorites. Moab was alarmed because that people was so numerous. Moab dreaded the Israelites, and Moab said to the elders of Midian, “Now this horde will lick clean all that is about us as an ox licks up the grass of the field.” Balak son of Zippor, who was king of Moab at that time, sent messengers to Balaam son of Beor in Pethor, which is by the Euphrates, in the land of his kinsfolk, to invite him, saying, “There is a people that came out of Egypt; it hides the earth from view, and it is settled next to me.” (Num 22:2-5)

Balak persuades the prophet Balaam to curse the Israelites so that Balak can defeat them and drive them out of the region. At first, Balaam refuses and sends Balak’s messengers, for he receives a message from God that he cannot curse the Israelites, because God had already blessed them. (Num 22:12) Balak, however, is adamant and sends his messengers again with the same request, offering him various generous gifts in exchange. Then the message which Balaam receives by God is slightly different:

“If these men have come to invite you, you may go with them. But whatever I command you, that you shall do.” (Num 22:20)

But even though Balaam is given a choice to go with Balak’s messengers to fulfill his requests God becomes incensed and sets everything at odds with this plan. On the way, Balaam is berated by his donkey, who sees the angel of God blocking their way. When Balaam finally arrives at the designated place, on the border of the country, from which he is able to see the Israelites and curse them, he attempts to pronounce his curses three times, from three different vantage points. Each time, instead of a curse, he pronounces a blessing and prophesies that Israel’s enemies will be defeated. (Num 23-24)

As we know, the Torah places no faith in divination or magic. In this particular story the Torah makes even a stronger point: if we curse someone, not only will it not bring the effect we expect, but it will bring the opposite effect. The message of this story serves to strongly discredit superstition and belief in magical practices. Additionally, the figure of Balak is showing us vividly what happens to people who believe in that kind of practice: they only get more frustrated and angry as they observe that their actions are actually counterproductive. But that’s not all. Each element of this story is designed to sober up the man involved in that kind of irrational practice. It’s hard to express it more clearly than by putting criticism in the mouth of a donkey:

Then the LORD opened the ass’s mouth, and she said to Balaam, “What have I done to you that you have beaten me these three times?” Balaam said to the ass, “You have made a mockery of me! If I had a sword with me, I’d kill you.” (Num 22:28-29)

It was a sobering experience for Balaam who a moment later admitted that he had erred. He who was the seer and prophet, who claimed to probe the mysteries of time, could not even see what his donkey had seen. That was not the end of the story, for the futility of these practices had to reach everyone (this is, in general, a typical feature of biblical narratives). The will of the Supreme One will prevail over magical rites – no matter how multiplied they are (like building seven altars and sacrificing animals on them, Num 22:40-41.) Israel was to prosper – it was the Divine decree.

This message was also aimed to reach us. Despite the fact that most ‘modern’ people do not believe in magical practices and their effectiveness, we often do, instinctively or subconsciously, get involved in them. If something does not go our way, if someone or something constantly works against us, we get frustrated, angry and we curse. It’s a typical, psychological mechanism. If we curse someone or something we don’t like, it may give us a temporary relief, but it has no effect on the objective reality in which the things we curse exist. In fact, as in our biblical story, it often has the opposite effect: by cursing something we waste our time and energy instead of doing something productive. We emotionally and mentally get stuck in the situation we don’t like and we don’t move forward. We just wrestle in our minds with obstacles that may be impassable or often not even real. Ultimately it can have a negative impact not only on the situation in which we are, but also on our mental health.

To what extent it is dependent on me? – That’s a question we should consistently ask ourselves. We shouldn’t spend too much time or energy on things that are beyond our impact. Instead, we should keep our minds and senses open, because the world around us (or God Himself) often teaches us what is within our reach and what is not. The universe usually does not send us this message through “the lips of the talking donkey,” but such extreme situations do occur. If you suddenly encounter unexpected obstacles, think twice and reconsider your actions. Are the goals you set really worthwhile? Because it is possible that if you prevail, the outcomes may be the opposite to those you expect.

Thus, focus on those things and matters on which you have an influence: your everyday relationships with people, your everyday work and your duties. Focus on things in your close environment where you can do good or make a desired change. I’m not saying “don’t be idealistic” or only “focus only on immediate matters.” You can have and you indeed have an impact on things that belong to the distant future. If you can imagine a realistic plan on how to achieve them then the path to their implementation is open.

However, if you’re angry, pissed off, frustrated, try not to escalate. In these moments think about what you can do for others. Maybe your brother / mother / friend / colleague / partner needs help? Maybe you forgot something someone else had asked you for?  Do something good, something useful – here and now. Instead of hitting your head against the wall and complaining that the world is not what you think it should be – do something good and useful. Nobody promised that life would be beautiful and painless. The world in which we live is built from the bricks and mortar of our daily good deeds. Add at least one or two bricks before you blame your friend, co worker, partner, the system or society.

Shabbat shalom,


Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA


Skup się na rzeczach, na które masz wpływ, a nie na emocjach, jakie wzbudzają w tobie różne rzeczy.

Refleksja nad paraszą Balak


Menachem Mirski

Postęp technologiczny i prędkość wymiany informacji we współczesnym świecie niosą ze sobą wiele korzyści. Mamy w zasięgu ręki praktycznie wszystko, czego potrzebujemy: możemy kupić prawie wszystko, co tylko chcemy w ciągu kilku minut i mieć to w naszych rękach następnego dnia; możemy zamówić bilety, żeby odwiedzić kraje, w których nigdy wcześniej nie byliśmy i zarezerwować pokoje hotelowe na nasz pobyt w owym miejscu; możemy natychmiast uzyskać dostęp do dowolnego filmu/książki/informacji/wiedzy, jakich sobie tylko zażyczymy. Możemy nawet znaleźć partnera życiowego bez wychodzenia z domu.

Wszystko to ma jednak również swoje minusy. Wystarczy otworzyć wiadomości albo dowolną platformę mediów społecznościowych, żeby znaleźć informacje, które podnoszą nam ciśnienie i wywołują w nas przerażenie, frustrację, gniew albo nawet depresję, i nie zawsze łatwo jest wrócić potem do równowagi. W zależności od znaczenia i wagi tych „złych informacji” odzyskanie spokoju umysłu może nam zająć trochę czasu.

W czytanej w tym tygodniu porcji Tory, Balak, król Moabu dostaje informacje, które niepokoją go i przerażają. Wszystko to dzieje się po tym, jak Izraelici rozłożyli namioty na równinie Moabu po drugiej stronie Jordanu, naprzeciwko Jerycha:

„Balak, syn Sippora, widział wszystko, co uczynił Izrael Amorytom.  Wtedy strach ogarnął Moab przed tym ludem, który był tak liczny, i lękał się Moab Izraelitów. Rzekł więc Moab do starszych spośród Midianitów: Teraz to mnóstwo pożre wszystko wokół nas, jak wół żre trawę na polu. Wówczas królem Moabu był Balak, syn Sippora. On też wysłał posłów do Balaama, syna Beora, do Petor nad [Eufratem] w kraju Ammawitów, aby go zaprosili tymi słowami: Oto lud, który wyszedł z Egiptu, okrył powierzchnię ziemi i osiadł naprzeciw mnie”. (Lb 22, 2-5)

Balak przekonuje proroka Balaama, żeby przeklął Izraelitów, tak żeby Balak mógł ich pokonać i wypędzić ich z tego regionu. Z początku Balaam odmawia i odsyła posłańców Balaka, jako że otrzymał przesłanie od Boga, że nie może przekląć Izraelitów, ponieważ Bóg już ich pobłogosławił (Lb 22, 12). Jednakże Balak jest niewzruszony i wysyła swoich posłańców raz jeszcze z tym samym żądaniem, oferując mu w zamian różne szczodre dary. Potem przesłanie, jakie dostaje Balaam od Boga, jest nieco inne:

„Skoro mężowie ci przyszli, aby cię zabrać, wstań, a idź z nimi, lecz uczynisz tylko to, co ci powiem”. (Lb 22, 20)

Ale choć Balaam dostał wybór i mógł pójść z posłańcami Balaka, żeby wypełnić jego rozkazy, to Bóg się rozsierdził i robi wszystko tak, żeby pokrzyżować im plany. Po drodze Balaam zostaje zbesztany przez swoją oślicę, która widzi anioła Boga blokującego im drogę. Kiedy Balaam w końcu dociera do wyznaczonego miejsca na granicy kraju, z którego jest w stanie dostrzec Izraelitów i ich przekląć, trzy razy próbuje wypowiedzieć swoje przekleństwa, z trzech różnych punktów obserwacyjnych. Za każdym razem zamiast przekleństwa wypowiada błogosławieństwo i proroctwa o tym, jak wrogowie Izraela zostaną pokonani. (Lb 23-24)

Jak wiemy, Tora nie wierzy we wróżby ani magię. W tej konkretnej historii Tora uświadamia nam coś jeszcze dobitniej: jeśli kogoś przeklniemy, to nie tylko nie przyniesie to spodziewanego przez nas efektu, ale przyniesie odwrotny skutek. Przesłanie tej historii służy mocnemu zdyskredytowaniu zabobonów i wiary w praktyki magiczne. Co więcej, postać Balaka pokazuje nam obrazowo, co się dzieje z ludźmi, którzy wierzą w tego rodzaju praktyki: rodzi się w nich tylko większa frustracja i gniew, kiedy przekonują się, że ich działania są w istocie przeciwskuteczne. Ale to nie wszystko. Każdy element tej historii ma w zamierzeniu otrzeźwić człowieka zaangażowanego w tego rodzaju irracjonalne praktyki. Trudno byłoby wyrazić to jaśniej niż poprzez włożenie tej krytyki w usta oślicy:

„Wówczas otworzył Pan usta oślicy, i rzekła do Balaama: Cóż ci uczyniłam, żeś mnie zbił już trzy razy? (29) Balaam odpowiedział oślicy: Dlatego, żeś sobie drwiła ze mnie. Gdybym tak miał miecz w ręku, już bym cię zabił!” (Lb 22, 28-29)

Było to otrzeźwiające doświadczenie dla Balaama, który chwilę później przyznał, że popełnił błąd. On, który był jasnowidzem i prorokiem, który twierdził, że zgłębia tajemnice czasu, nie mógł nawet zobaczyć tego, co zobaczyła jego oślica. Nie był to koniec tej historii, jako że daremność tych praktyk musiała dotrzeć do wszystkich (jest to, ogólnie rzecz biorąc, typowa cecha narracji biblijnych). Wola Najwyższego weźmie górę nad magicznymi rytuałami – nieważne, jak bardzo by nie były zwielokrotnione (tak jak zbudowanie siedmiu ołtarzy i składanie na nich w ofierze zwierząt, Lb 22, 40-41). Izraelowi miało się dobrze powodzić – takie było boskie zarządzenie.

Przesłanie to miało również dotrzeć do nas samych. Pomimo tego, iż większość „współczesnych” ludzi nie wierzy w praktyki magiczne i ich skuteczność, to często, instynktownie albo podświadomie, angażujemy się w tego typu praktyki. Jeśli coś ułoży się nie po naszej myśli, jeśli ktoś lub coś nieustannie działa przeciwko nam, czujemy się sfrustrowani, wpadamy w złość i przeklinamy. Jest to typowy, psychologiczny mechanizm reagowania. Przeklinanie kogoś albo czegoś, czego nie lubimy może nam przynieść tymczasową ulgę, ale nie ma to żadnego wpływu na obiektywną rzeczywistość, w której istnieją przeklinane przez nas rzeczy. W rzeczywistości, tak samo jak w naszej historii biblijnej, często przynosi to odwrotny skutek: przeklinając coś, marnujemy nasz czas i energię, zamiast robić coś produktywnego. Utknęliśmy emocjonalnie i umysłowo w sytuacji, która nam się nie podoba i nie idziemy do przodu. Zmagamy się tylko umysłowo z przeszkodami, które mogą być nie do pokonania albo często nie są nawet realne. Ostatecznie może to mieć negatywny wpływ nie tylko na sytuację, w jakiej się znajdujemy, ale również na nasze zdrowie psychiczne.

Do jakiego stopnia to ode mnie zależy? Oto pytanie, jakie powinniśmy sobie nieustannie zadawać. Nie powinniśmy poświęcać zbyt dużo czasu i energii rzeczom, na które nie mamy wpływu. Zamiast tego zachowujmy otwarty umysł i zmysły, ponieważ otaczający nas świat (albo sam Bóg) często uczy nas, co jest w naszym zasięgu, a co nie jest. Wszechświat zwykle nie wysyła nam tego przesłania poprzez „usta mówiącej oślicy”, ale takie skrajne sytuacje faktycznie się zdarzają. Jeśli nagle napotkasz nieoczekiwane przeszkody, pomyśl dwa razy i zastanów się jeszcze raz nad swoim działaniem. Czy cele, jakie sobie wyznaczasz, są naprawdę warte zachodu?  Bo jest możliwość, że jeśli uda ci się je zrealizować, to rezultaty mogą być odwrotne od tych, jakich się spodziewasz.

A zatem lepiej skupić się na tych rzeczach i kwestiach, na które masz wpływ: na twoich codziennych relacjach z ludźmi, na twojej codziennej pracy i obowiązkach. Skup się na rzeczach w twoim bliskim otoczeniu, gdzie możesz czynić dobro albo doprowadzić do pożądanej zmiany. Nie mówię: „nie bądź idealistą” albo: „skup się tylko na sprawach niecierpiących zwłoki”. Możesz mieć i w istocie masz wpływ na rzeczy, które przynależą do odległej przyszłości. Jeśli możesz sobie wyobrazić realistyczny plan określający, jak je osiągnąć, wówczas droga do ich wdrożenia w życie jest otwarta.

Jednakże, jeśli czujesz gniew, jesteś wkurzony i sfrustrowany, postaraj się nie eskalować sytuacji. W takich momentach pomyśl o tym, co możesz zrobić dla innych. Może twój brat/matka/przyjaciel/współpracownik/partner potrzebuje pomocy? Może zapomniałeś o czymś, o co ktoś cię poprosił? Zrób coś dobrego, coś pożytecznego – tu i teraz. Zamiast walić głową w mur i narzekać, że świat nie jest taki, jaki w twoim przekonaniu powinien być – zrób coś dobrego i pożytecznego. Nikt nie obiecał, że życie będzie piękne i bezbolesne. Świat, w którym żyjemy, jest zbudowany z cegieł i zaprawy naszych codziennych dobrych uczynków. Dodaj co najmniej jedną albo dwie cegły, zanim zaczniesz obwiniać swojego znajomego, współpracownika, partnera, system albo społeczeństwo.

Szabat szalom,

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA


Tłum. Marzena Szymańska-Błotnicka



Dlaczego i kiedy?

Wykład Miriam Klimovej z dnia 01.07.2020.
Kolejny  z serii wykładów poświęconych modlitwie prowadzonych przez Miriam Klimovą, studentkę rabinacką Israeli Rabbinic Program at Hebrew Union College – Jewish Institute of Religion, Jerusalem, Israel.
Cedaka צדקה
Polska – Związek Postępowych Gmin Żydowskich nr konta: 47 1240 1040 1111 0010 3311 7066 Bank Pekao S.A. Tytuł: Darowizna na cele statutowe

Zrealizowano przy wsparciu Dutch Humanitarian Fund

Pride Month Sermon

Pride Month Sermon


Mati Kirschenbaum

Being an LGBT person in Poland is a sport discipline requiring a will to fight and fortitude. A few years ago I would have compared it to a 3000m steeplechase race. It is an exhausting athletic discipline, but after the first lap around the stadium you already know what to expect, the obstacles do not change. Thanks to this, despite the growing fatigue, subsequent laps are technically easier.

However, over the course of the past two years the number of obstacles faced by LGBT people in Poland has increased and it’s still increasing. Five voivodeship and dozens of smaller local government entities have passed resolutions deeming themselves „LGBT ideology-free” zones or simply “LGBT-free” zones. Last year’s equality march in Białystok was met with a wave of violence and the opponents of the march in Lublin brought home-made bomb to it. All this happened with the support of the Catholic Church, which called LGBT people the “rainbow plague”.

This year the condoning of discrimination and violence has moved to the national level. On June 13th, while defending the homophobic rhetoric of the government’s representatives, President Andrzej Duda stated that “they are trying to convince us [Poles], that [LGBT persons] are people, when in fact it is simply an ideology.” A member of his electoral campaign, MP Przemysław Czarnek, echoed his words, saying: “Let’s stop listening to this nonsense about some human rights or equality. These people are not equal to normal people.”

Within less than two weeks from President Duda’s words Poland has witnessed a wave of assaults on LGBT people; among others, Andrzej Duda’s former barber was beaten up. At least one person committed suicide because of the rhetoric of the President of Poland. For two weeks now I’ve been obsessively reading articles about these incidents. At first I didn’t know why I was so shaken up by them. Only yesterday did I realize that the reports full of descriptions of verbal and physical abuse have reminded me about an event in my life that I would rather erase from my memory.

On New Year’s Eve 2008 I got beaten up by three thugs in the center of Wrocław. The assault’s motive was robbery, but while my assailants were kicking me (everywhere, including the head, luckily along the skull), they were yelling homophobic slogans. Covered in blood I came back home, from where my friend’s father took me to the hospital. At the hospital a helpful doctor manually realigned my displaced nose without anesthesia (yes, it hurt) and he prescribed me painkillers and tranquillizers. I was really lucky that no one kicked me in the head from a different angle – or I might not be here today.

Why am I writing about this today?

Because most Polish LGBT persons are facing either verbal or physical abuse.

Because while you cannot beat up “LGBT ideology”, you can definitely beat up a person – for example me.

Because when I reported the assault, the policeman said that the accompanying homophobic shouts were not relevant to the case, since Poland does not prosecute homophobia- and transphobia- motivated crimes. And then he refused to mention them in the case file.

Because Poland does not treat homophobic motives for violence on par with  other groups at risk of violence.

Because I find it terrifying that 12 years later the situation of LGBT persons in Poland has not improved.

Because I don’t want to be treated as a second-class citizen as a Polish LGBT person.

Because I want to show today’s LGBT youth that one can still lead a good life following such a trauma.

Because discrimination, fear and lately also violence is something Polish LGBT persons face every day. And this won’t change unless you undertake actions to help them. Here and now, in the last days of the Month of Pride in being an LGBT person; the pride that Polish LGBT people often have to hide.

Mati Kirschenbaum

Translated from Polish by: Marzena Szymańska-Błotnicka


Kazanie na Miesiąc Dumy

Kazanie na Miesiąc Dumy

Mati Kirschenbaum


Bycie osobą LGBT w Polsce jest dyscypliną sportową wymagającą woli walki i hartu ducha. Jeszcze kilka lata temu porównałbym je do biegu na 3000 metrów z przeszkodami. Jest to wyczerpującą konkurencja lekkoatletyczna, ale po pierwszym okrążeniu stadionu wiadomo czego się spodziewać, przeszkody nie ulegają zmianie. Dzięki temu, mimo narastającego zmęczenia, kolejne okrążenia są technicznie łatwiejsze.

W ciągu ostatnich dwóch lat przeszkód dla bycia osobą LGBT w Polsce jednak przybyło i są one coraz wyższe. Pięć województw i dziesiątki mniejszych jednostek samorządu terytorialnego przyjęło uchwały określające je jako strefy „wolne od ideologii LGBT” lub po prostu „wolne od LGBT”. Zeszłoroczny marsz równości w Białymstoku spotkał się z falą przemocy, na marsz w Lublinie jego przeciwnicy przynieśli domowej roboty bombę. Wszystko to przy wsparciu Kościoła Katolickiego, nazywającego osoby LGBT „tęczową zarazą”.

W tym roku przyzwolenie na dyskryminację i przemoc przeniosło się na poziom ogólnopolski. 13 czerwca, broniąc homofobicznej retoryki przedstawicieli rządu, Prezydent Andrzej Duda stwierdził, że „nam [Polakom] próbuje się wmówić, że [osoby LGBT] to ludzie, a to jest po prostu ideologia”.  Wtórował mu członek jego sztabu wyborczego, poseł Przemysław Czarnek, mówiąc: „skończmy słuchać tych idiotyzmów o jakichś prawach człowieka, czy jakiejś równości. Ci ludzie nie są równi ludziom normalnym”.

W ciągu niecałych dwóch tygodni od słów Prezydenta Dudy, w Polsce doszło do fali napaści na osoby LGBT, pobity został między innymi były fryzjer Andrzeja Dudy. Co najmniej jedna osoba popełniła samobójstwo z powodu retoryki Prezydenta RP. Od dwóch tygodni obsesyjnie czytam artykuły na temat tych zajść. Na początku nie wiedziałem dlaczego tak mnie one poruszyły. Dopiero wczoraj uświadomiłem sobie, że relacje pełne opisów słownej i fizycznej przemocy przypomniały mi o wydarzeniu z mojego życia, które wolałbym wymazać z pamięci.

W Sylwestra 2008 zostałem pobity przez trzech bandziorów w centrum Wrocławia. Napad miał podłoże rabunkowe, ale moi oprawcy kopiąc mnie (wszędzie, w tym i w głowę, na szczęście wzdłuż czaszki) wykrzykiwali homofobiczne hasła. Zalany krwią wróciłem do domu, skąd ojciec znajomego zabrał mnie do szpitala. W szpitalu uczynny doktor nastawił mi ręcznie i bez znieczulenia (tak, bolało) przesunięty nos i wypisał środki przeciwbólowe i uspokajające. Miałem wielkie szczęście, że nikt nie kopnął mnie w głowę pod innym kątem – mogłoby mnie dziś tu nie być.

Dlaczego dziś o tym pisze?

Bo z przemocą – słowną lub fizyczną – spotyka się większość polskich osób LGBT.

Bo „ideologii LGBT” nie można pobić, ale osobę – na przykład mnie – już tak.

Bo policjant do którego zgłosiłem moje pobicie powiedział, że towarzyszące mu homofobiczne okrzyki nie miały znaczenia dla sprawy, gdyż Polska nie ściga zbrodni motywowanych homofobią i transfobią. Potem odmówił wpisania wzmianki o nich do akt.

Bo Polska nie traktuje homofobicznych pobudek przemocy na równi z przynależnością do innych grup narażonych na przemoc.

Bo przeraża mnie, że 12 lat później sytuacja osób LGBT w Polsce się nie poprawiła.

Bo nie zgadzam się na bycie obywatelem drugiej kategorii jako polska osoba LGBT.

Bo chce pokazać dzisiejszym młodym LGBT, że życie po takiej traumie może się dobrze ułożyć.

Bo doświadczenie dyskryminacji, strachu, a ostatnio także przemocy to codzienność polskich osób LGBT. To się nie zmieni o ile nie podejmiesz działań aby im pomóc. Tu i teraz, w ostatnich dniach Miesiąca Dumy z bycia osobą LGBT; dumy, którą polscy LGBT muszą często ukrywać.


Mati Kirschenbaum

O CÓRKACH IZRAELA -wykład wideo



– wykład Miriam Klimovej z dnia 24.06.2020

Miriam Klimova jest studentką rabinacką Israeli Rabbinic Program at Hebrew Union College – Jewish Institute of Religion, Jerusalem, Israel.

OD TEMPLU DO BEITU -wykład wideo

OD TEMPLU DO BEITU – rozważania o rozwoju ruchu reformowanego

Miriam Klimowa  studentka rabinacka Israeli Rabbinic Program at Hebrew Union College – Jewish Institute of Religion, Jerusalem, Israel.

wykład z dnia 17.06.2020.

Cedaka צדקה
Polska – Związek Postępowych Gmin Żydowskich nr konta: 47 1240 1040 1111 0010 3311 7066 Bank Pekao S.A. Tytuł: Darowizna na cele statutowe


Zrealizowano przy wsparciu Dutch Humanitarian Fund