Behar-Bechukotai

Remembrance, bond and blessing

Thoughts on parashat Behar-Bechukotai

Menachem Mirski

Difficult times come cyclically in our lives. One of such experiences is the death of a loved one. We feel powerless then, because we cannot bring anyone back to life. The closer this person was to us, the closer that persons’ “spiritual presence” later in our life – the more our consciousness is preoccupied with this person. This state of mind prompts us to reflect in various ways: we analyze the objective reasons that caused that person’s departure; we analyze our own actions, potential negligence on our part that could have an impact on the course of things – that is, we examine our conscience. The subject of our reflections is, of course, that very person: his/her life decisions, actions, mistakes and achievements, and our assessment of all this and our role in it.

This week’s Torah portion takes this topic from a specific angle – from the perspective of people’s collective, intergenerational responsibility for the reality that future generations inherit:

Those of you who survive shall be heartsick over their iniquity in the land of your enemies; more, they shall be heartsick over the iniquities of their fathers; and they shall confess their iniquity and the iniquity of their fathers, in that they trespassed against Me, yea, were hostile to Me. When I, in turn, have been hostile to them and have removed them into the land of their enemies, then at last shall their obdurate heart humble itself, and they shall atone for their iniquity. (Leviticus 26:39-41)

The Torah language is quite harsh here. This is because the Torah speaks of the foretold, tragic situation of Israel, which as a result of disobedience to God’s Law suffered all sorts of misfortunes: plagues, diseases, wars, and ultimately expulsion from the Promised Land. However, I believe that there is a more abstract idea behind these words: we are the heirs of our ancestors in every dimension. Not only of our immediate ancestors, but also the ancestors of our human society in the national dimension. Our starting position in life is determined by the life position of our parents at the time we were born. Their position was determined by the multitude of decisions they made over the years, but also by the social reality in which they lived (this was determined by the decisions and fate of the entire community, nation, etc.) and by the life position of their parents at the moment they were born, and so on.

Thus, we live in a world that is the aftermath of the decisions and actions of our parents, grandparents, great-grandparents, etc. The boundaries of what we can do here and now are therefore determined not only by the freedoms of other people who live in our society, but also by the decisions and actions of our ancestors, because they, to a large extent, decided about the shape of the world that we came to live in. These are the boundaries of our freedom in its social and practical dimension – our freedom is limited by a number of human factors independent of us. Nevertheless, if we understand our freedom in a metaphysical way – i.e. we choose to believe that we have an inherent, ‘essential freedom’, that is not dependent on our current diagnosis of what is practically achievable for us at the moment (which always contains arbitrary or even blatantly false elements), then many of these practical or social limitations cease to exist. The only factors that will then limit our freedom will be our finite time/space limited nature and our imagination. Then various prospects of a profound transformation or renewal of our life / restoration of our relationship with the Eternal open up before us:

Then will I remember My covenant with Jacob; I will remember also My covenant with Isaac, and also My covenant with Abraham; and I will remember the land. (Leviticus 26:42)

God renews His covenant with us because of the just deeds of our ancestors. Then – everything is (again) possible, because what once has become a fact can certainly be repeated. However, to make everything renewed and possible again, two fundamental conditions must be met: First, we must be able to detach our mind from what is here and now, and to challenge our diagnosis of what is within the limits of what is possible. Second: we must make a thorough account of the merits and faults of our ancestors and ourselves. The memory of all this must be permanent – it must remain with us forever. The deeper it all sticks to us, the better for us, because we constantly learn from this. The more deep is the spiritual presence of our ancestors in our lives, the better for us. Our religion is basically all about them: about bringing them closer to us, about creating and maintaining a strong intergenerational bond. If this deep bond exists, then all that our ancestors did or experienced – both good and bad – will be a blessing to us.

Shabbat shalom,

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA

 

Behar-Bechukotai

Pamięć, więź i błogosławieństwo

Refleksja nad paraszą Behar-Bechukotai

Menachem Mirski

W naszym życiu cyklicznie nadchodzą trudne dla nas chwile. Jednym z takich doświadczeń jest śmierć bliskiej nam osoby. Czujemy się wówczas często bezsilni, nie możemy bowiem nikogo przywrócić do życia. Im bliższa ta osoba dla nas była, tym bliższa jest jej “duchowa obecność” w naszym życiu po jej odejściu – tym bardziej jest nasza świadomość zaabsorbowana tą osobą i pamięcią o niej. Ten stan umysłu skłania nas do rozmaitych refleksji: do analizy obiektywnych przyczyn tego, co spowodowało odejście owej osoby; do analizy własnych działań, potencjalnych zaniedbań z naszej strony, które mogły mieć wpływ na bieg rzeczy – czyli do rachunku sumienia. Tematem naszych refleksji jest też oczywiście  owa osoba: jej życiowe decyzje, jej działania, jej błędy i jej dokonania oraz nasza ocena tego wszystkiego i naszej w tym wszystkim roli.

Porcja Tory na ten tydzień podejmuje ten temat z pewnej, konkretnej perspektywy – z perspektywy zbiorowej, międzypokoleniowej odpowiedzialności ludzi za rzeczywistość, którą dziedziczą przyszłe pokolenia:

W naszym życiu cyklicznie nadchodzą trudne dla nas chwile. Jednym z takich doświadczeń jest śmierć bliskiej nam osoby. Czujemy się wówczas często bezsilni, nie możemy bowiem nikogo przywrócić do życia.A ci, którzy pozostaną z was, zgniją z powodu swego przestępstwa w ziemiach nieprzyjacielskich, z powodu przestępstw swoich przodków zgniją, tak jak i oni. Wtedy uznają przestępstwo swoje i przestępstwo swoich przodków, to jest zdradę, którą popełnili względem Mnie, i to, że Mnie postępowali na przekór, wskutek czego Ja postępowałem na przekór im i zaprowadziłem ich do kraju nieprzyjacielskiego, ażeby upokorzyło się ich nieobrzezane serce i ażeby zapłacili za swoje przestępstwo. (Leviticus 26:39-41)

Język Tory w tym miejscu jest dosyć srogi. Jest tak ponieważ Tora mówi tu o przepowiedzianej, dramatycznej sytuacji Izraela, który w wyniku nieposłuszeństwa wobec Boskiego Prawa został doświadczony różnego rodzaju nieszczęściami: plagami, chorobami, wojnami, a ostatecznie wygnaniem z Ziemi Obiecanej.  Jest jednakże bardziej abstrakcyjna idea, która, jak sądzę, kryje się za tymi słowami: jesteśmy spadkobiercami naszych przodków w każdym wymiarze. Nie tylko naszych bezpośrednich przodków, także przodków naszej ludzkiej społeczności w wymiarze narodowym. Nasza startowa pozycja w życW naszym życiu cyklicznie nadchodzą trudne dla nas chwile. Jednym z takich doświadczeń jest śmierć bliskiej nam osoby. Czujemy się wówczas często bezsilni, nie możemy bowiem nikogo przywrócić do życia.iu jest określona przez pozycję życiową pozycję naszych rodziców w momencie, w którym przyszliśmy na świat. Ta ich pozycja była zdeterminowana mnogość decyzji, które podjęli oni na przestrzeni lat, lecz także była zdeterminowana przez rzeczywistość społeczną, w której przyszło im żyć (ta określona była przez decyzje i losy całej społeczności, narodu itd.) a także przez pozycję życiową ich rodziców w momencie, gdy oni przyszli na świat, i tak dalej.

Żyjemy więc w świecie, który stanowi pokłosie decyzji i działań naszych rodziców, dziadków, pradziadków itd. Granice tego, co możemy uczynić tu i teraz z sobą i własnym życiem są więc wyznaczone nie tylko przez wolności innych ludzi, którzy żyją w naszym społeczeństwie, ale i przez decyzje i działania naszych przodków, bo to oni zdecydowali o kształcie świata, w którym przyszło nam żyć. To jest nasza wolność w wymiarze społecznym oraz praktycznym – jest ona ograniczona przez szereg niezależnych od nas, ludzkich czynników. Niemniej, pojmiemy naszą wolność w sposób metafizyczny – tzn. oderwiemy pojęcie ludzkiej wolności od aktualnej diagnozy tego, co leży w granicach naszych praktycznych możliwości (która zawsze zawiera elementy arbitralne czy wręcz ewidentnie fałszywe), wówczas wiele spośród tych praktycznych czy społecznych ograniczeń przestaje istnieć. Jedynymi czynnikami, które wówczas będą ograniczać naszą wolność będą nasza czaso/przestrzenna skończona natura oraz nasza wyobraźnia. Wówczas otwierają się przed nami rozmaite perspektywy gruntownej przemiany lub odnowienia naszego życia / przywrócenia naszej relacji z Wiekuistym:

Wtedy przypomnę sobie moje przymierze z Jakubem, przymierze z Izaakiem i przymierze z Abrahamem. Przypomnę sobie o tym i przypomnę o kraju. (Kpł 26:42)

Bóg odnawia swoje z nami przymierze przez wzgląd na spraLeviticus 26:39-41szą zostać spełnione zasadnicze dwa warunki: po pierwsze, musimy być zdolni do oderwania naszego umysłu od tego co jest tu i teraz, i do poddania w wątpliwość naszych diagnoz tego, co leży w granicach możliwości. Po drugie: musimy dokonać gruntownego rachunku zasług i przewinień naszych przodków i nas samych. Pamięć o tym wszystkim musi być trwała – musi z nami na zawsze pozostać. Im głębiej w nas to wszystko utkwi, tym lepiej dla nas. Im bliżsi duchowo są nam nasi przodkowie, tym lepiej dla nas. W naszej religii chodzi w zasadzie o nich przede wszystkim: o przybliżenie ich do nas, o stałe utrwalanie silnej, międzypokoleniowej więzi. Gdy owa głęboka więź istnieje, wówczas wszystko, co było udziałem naszych przodków – zarówno dobre i złe – będzie dla nas błogosławieństwem.

Szabat szalom,

Menachem Mirski- student rabinacki w Ziegler School of Rabbinic Studies, American Jewish University, Los Angeles, USA